Read Dhaartii Dhabta Ahayd

DHAARTII DHABTA AHAYD

Waxaa qoray :G/Sare Maxamed Nuur Xasan(Shareeco)12 ABRIILE 1986 Muqdisho

TUSMADA BUUGGA

1.	Khudbaddii ugu horreysay ee Ummadda Soomaaliyeed u jeediyey Madaxweynaha J.D.S. 23kii Okt. 1969	1 - 5
2.	Halku-dhegga Wasiirka Wasaaradda Gaashaandhigga S/Guud Maxamed Cali Samatar	7
3.	Ararta Buugga	9 - 11
	QAYBTA HORE EE BUUGGA
4.	Ciidanka X.D.S.	14 - 20
5.	Wax qabadkii Ciidanka X.D.S.	20 - 28
6.	Sheekh Abaadir Muuse	29 - 30
7.	Halgankii Axmed Gurey (1492)	30
8.	Halgankii dheeraa Sayid Maxamed Cabdalla Xasan	32 - 35
9.	Dhalashadii Gobanimada	35 - 36
	QAYBTA LABAAD EE BUUGGA
10.	Riwaayadda Magaceeda la yiraahdo "Gaadiidka beeshoo lagu guurayaan ahay"	38 - 81

DHAARTII DHABTA AHAYD

Kitaabkan aan ku magacaabay "Dhaartii dhabta ahayd", waxaan ku bilaabaynaa khudbaddii ugu horreysay ee uu Ummadda Soomaaliyeed u jeediyey Madaxweynaha Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliya, Jaalle Maxamed Siyaad Barre, 23kii Oktoobar 1969kii.

Waxay khudbaddani qeexaysaa sababtii ay Ciidammada dalku ula wareegeen taladii dalka, sababtaas oo ah qaskii siyaasadeed, kii dhaqaale, kii bulshadeed ee dalkeenna ka taagnaa.

Waxay kaloo khudbaddaasi inoo iftiiminaysaa himiladii uu Kacaanku lahaa iyo waddada horumarineed ee uu ku tashaday in uu ummadda qaadsiiyo.

Waxay haddana khudbaddu qeexaysaa siyaasadda gudaha iyo tan dibedda oo ahayd in dalka lagu hoggaamiyo siyaasad cad, taaso lagu ballan-qaaday Xaashidii Koowaad iyo tii Labaad, si dhab ahna loo fuliyey, shacbiga iyo ciidammaduna ay u sacabbo tumeen.

KHUDBADDII UGU HORREYSAY EE UU UMMADDA SOOMAALIYEED U JEEDIYAY MADAXWEYNAHA JDS JAALLE SIYAAD 23 OKTOOBAR 1969

"Waxaan doonayaa inaan caddeeyo sababtii ku wacnayd la wareegidda dalka oo ay Ciidammada Qalabka Sida ku tallaabsadeen, waxaan kaloo doonayaa dadkeennu in ay ogaadaan wax waliba in ay caadi yihiin, wax dhibaato ahina aysan ka imaan taladii ciidammada dalka oo idil, wuxuu gacanta ugu jiraa Xoogga Dalka iyo Booliiska, dadweynuhuna waa ku raalli, waana deggan yahay, oo waa ku faraxsan yahay".

Lama huraan bay ahayd Ciidammada Qalabka Sida in ay talada dalka soo fara gelshaan, mana suuroobeyn in la iska indha-tiro xummaantii dalka tiillay, sida musuqmaasuqa, laaluushka, qaraabakiilka, tuugeysiga xoolaha dawladda, caddaalad-darrida, xormo-darrida, diinta iyo qawaaniinta dalka oo sharciyadii ka degsanaa la iska tuuray, dadkiina waxaa loo horseeday in ay ku kacaan wax alla wixii ay doonaan.

Ma jirto koox ama qoys raaxo ku noolaan kara haddii aysan qawaaniinta iyo xeerarka maamuus u yeelan, haddii qawaaniinta la tuuro, wax horumar ah oo ummadi gaari kartaa ma jiraan, waxaynu u soo joognay dhibaatooyin fara badan oo ay ka mid ahaayeen ku-takri-falka xoolaha dawladda iyo hantida Qaranka, canshuurtii dadweynaha laga soo ururiyey ayey madaxdu danahooda ugu isticmaali jireen, dalka oo idilna waxaa loo adeegsaday sidii hantii gaar ah loo leeyahay, taasoo ummadda halis gelisay, gacan cadowna gelin lahayd.

Musuqmaasuqii wuxuu socdaba wuxuu heerkii ugu sarreeyey gaaray madaxdii dalka in la dilo kolkii lagu dhiirraday burbur ayey Soomaaliya qarka u saarnayd, xag dhaqaale, iyo xag siyaasdeedba, taariikhdeenna iyo qarankeennuba halis weyn bay ku jireen.

Annagu waxaannu ahayn Gaar-hayayaasha dalka iyo xeerarkiisa, haddana waxaa naloo dhaariyey danaha ummadda, sidee baynu isu moogeysiin karnaa kolka qawaaniintii aan waardiyaha ka ahayn ay burburinayaan?.

Taas baana sabab u ahayd soo fara-gelintii arrimaha dalka aynu soo fara gelinnay, ruuxii u qaata awood-raadis inaannu kursiga u nimid waa gefsan yahay, waxaannu u nimid qawaaniintii dalka inaanu soo celinno, ummaddana halkay mudan tahay aannu soo joojinno, khasab bay ahayd si degdeg ah inaannu tallaabo u qaadno.

Haddaynu arrintii dhawaan ka dhacday dalka dib ugu noqonno waxaynu arki karaynaa dal nabad ahi sidii khalkhal loo geliyey.

Askari aysan is-aqoon oo wax eed ah lahayn ayaa dilay Dr. Cabdirashiid Cali Sharmaake, Madaxweynihii dalka.

Iyadoo ay joogaan Hoggaamiyayaashii dalka oo ay ku jiraan Guddoomiyihii Baarlamaanka ayuu askarigaasi Madaxweynihii rasaas ku furay.

Sidee baynu arrimahaas iyo kuwo kale oo la mid ah oo ay dadka Soomaalidu og yihiin ugu dul qaadan karnaa, waxaan rajeynaynaa annaga oo Ilaaha weyn la kaashanayna inaan tirtirno xummaanta dalka ka jirta oo aannu raaxo iyo barwaaqo ugu beddelno, dadkeennana u suurto gelinno nabadda ay u baahan yihiin, umana dul-qaadan doonno qas-wadayaasha iyo kuwa qawaaniinta jebinaya.

Waxaannu doonaynaa Dastuurka in la dhowro, dadkuna ay ilaaliyaan, isna ixtiraamaan. Waxaannu baabi'in doonaa laaluushka, qaraabakiilka, iyo qabyaaladda, qabyaaladdu waxay ahayd waddadii keli ahayd ee ay shisheeyuhu dadkeenna ku qaybiyeen.

Waxaannu la dagaallami doonnaa nooc kasta oo gumeysi ah iyo kuwa u adeega ee dalka gudihiisa ku sugan, kuwa iimaan-laawayaasha ah ee la qabto iyagoo xummaan ku kacaya dadkeenna ayaan hor-keeni doonnaa, dabadeedna muwaadiniinta kale ee toosan waan ka takoori doonnaa.

Waddo kasta oo uu gumeysigu dalkeenna iyo arrimihiisa ka soo geli kara waannu awdi doonnaa, qawmiyad Soomaaliyeed oo xoog leh haddana midaysan, nabadna ku wada nool ayaannu dhisi doonnaa.

Haddii loo baahdo xoogga aannu haysanno oo dhan ayaannu ku edeegsan doonnaa, si aynu u xoojinno Diinta Islaamka oo lagu cayaaray, waxaannu doonaynaa Soomaaliya inaan ka dhigno waddan sharaf leh, dibedda iyo gudahaba, waxaannu dadka Soomaalida ah u horseedeynaa barwaaqada dhulka ku aasan in ay kala soo baxaan, iska daayaan baryada ummadaha kale.

Waxaan doonaynaa saaxiibnimada ummadaha kale ee doonaya in ay nala saaxiibaan, nabadda adduunka ayaannu taageereynaa, waxaannuna ka hor-jeednaa wax alla wixii wax gumeysta ama gudaha dalka ha joogeen ama dibeddaba.

Dadka Soomaaliyeed iyo dalkooda annaga oo ka wakiil ah, ayaannu talada la wareegnay, waxaan jeclaan lahaa dadka Soomaaliyeed oo idil inay u tafo xeytaan dhismaha dalkooda, in ay dhisaan ummad xoog leh, xoog iyo awood iyo maskax waxay haystaan inay u isticmaalaan horumarka dalkooda, baryadan ka fogaadaan.

Sidaad Raadiyaha ka maqasheen, waxaa la qabtay Baabuur dawladdu leedahay oo Tagsi laga dhigtay, saddex maalmood oo qura ayaannu talada dalka haynay, danta aannu leennahayna tallaabadaas aan qaadnay baa u marag ah, dadka Soomaaliyeed oo idil, waxaannu ka codsanaynaa in ay nala shaqeeyaan, si aannu u xaqiijinno horumar iyo guud ahaan hagaajinta xaaladda.

Gumeystayaasha doonaya inaannu mar walba barinnana waxay rabaan inaan gaajo, cudur, iyo jahli ku waarno, been badan ayey fidin doonaan, si ay danahayaga nadiifka ah u beddelaan oo waji xun u yeelaan, waxay isku dayi doonaan inay adduunka iyo weliba dawladaha Afrika beentoodaas ka dhaadhiciyaan, beentaas ka sokow, magacyo xun-xun ayey inoo bixin doonaan.

Hadda oo la joogo waxay urursanayaan hub, lacag iyo wax alla wixii ay nagula dagaallami karaan.

Waxaan ku faraxsanahay midnimada Ciidammada Qalabka Sida iyo Ummadda Soomaaliyeed, ummaddu waxay na siisay taageero dhab ah, taasoo aan ka mahad-celinayno.

Midnimada Ummadda Soomaaliyeed ha noolaato.Ha noolaato Tawradda dalkeenna.

Halku-dhegga Wasiirka Wasaaradda Gaashaandhigga, Jaalle Sarreeye Guud Maxamed Cali Samatar

Waxaa uu yiri Wasiirka Wasaaradda G/dhigga, isagoo tixraacaya ereyadii Madaxweynaha Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliya, Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed waa ciidan awood u leh in ay ka hortagaan wixii cadaw u ah ummadda Soomaaliyeed, isla markaasna waa ciidan ay isku halayn karaan ummadda Soomaaliyeed.

Waa ciidan tayadiisu ay aad u sarreyso, caabiyina kara cadow kasta oo isu bahaysta, damcana inay ummadda Soomaaliyeed wax u dhimaan, isla mar ahaan taasna siin kara dersi lama ilaawaan ah.

Waa ciidan xag siyaasadeed, tababar, disabliin, aqoon militeri iyo aqoon guudba ka dhisan oo aanay marnaba suuroobeyn in lagu beero wax aan dan u ahayn ummadda Soomaaliyeed.

Ciidanka X.D.S. wuxuu ka soo horjeedaa qaa'imiinta u adeega gumeystaha, waxaana daacad u yahay dalkiisa, dadkiisa iyo hoggaamiyaha Ummadda Soomaaliyeed Jaalle Maxamed Siyaad Barre.

Ha noolaato ummadda Soomaaliyeed,Ha jiro oo ha joogo Madaxweynaha J.D.S.Jaalle Maxamed Siyaad Barre,Ha jabo cadawga ummadda Soomaaliyeed,Ha is-raacdo ummadda Soomaaliyeed.

ARAR

Taariikhda adduunka markii dib loo raaco waxaa muddo dheer soo dhisnaa ama ay lahayd ummad kasta oo meel kaga nool buqcadaha adduunka ciidan ilaasha. Qola kastoo xora isagaa dhowra ciiddeeda, calankeeda, baddeeda iyo ummaaddeeda.

Taas oo saldhig u ah xaqiijinta nolosha bulshoweynta meesha ku wada nool, isla mar ahaantaas waxay dugsanayaan nebedgelyada ciidanka.

Ciidankaas oo u qaybsama noocyo kala duwan mar kastana diyaar u ah mid walba meesha lagu qaybiyey, hawshaas oo ah tan dibedda iyo tan gudaha.

Suurto-galna ma noqon karto Qaran meel ku wada nool inuusan lahayn ciidan daafaca oo daryeela nabadgelyadiisa.

Kama gaarno xusuus inaan soo koobno waxyaabaha ay qabtaan Ciidammada Qalabka Sida, hase yeeshee, Xoogga Dalka Soomaaliyeed waxa weeye, ciidan mar kasta heegan u ah dhibaato kasta oo soo foodsaarta ummadda Soomaaliyeed.

Nin kastoo Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ka mid ahna wuxuu ku "dhaartaa" markuu ciidanka soo galo ee uu dhammaysto tababarka loogu talo galay astaanta Ciidanka Soomaaliyeedna "luqunta" loogu xiray ayuu ku "dhaartaa Kitaabka Qur'aanka Kariimka ah", ee Muqadaska ah iyo magacyada Ilaahay, in uu dalkiisa, iyo calankiisa u huraayo naftiisa, cadow kastana uu ka daafacayo, fulinayana sharciyada qaranku ku dhaqmo iyo awaamiirta jaranjarada madaxda sida ay u kala sarreeyaan laga billaabo Madaxweynaha Jamhuuriyadda Dimuqaraadiga Soomaaliya, Wasiirka Wasaaradda Gaashaandhigga iyo wixii ka hooseeya ee madaxa, wayna fuliyaan wixii saxa ee la faro ee dalka iyo dadka dan u ah.

Ummad kasta oo Ciidan lehna sidaas oo kale ayey u dhaariyaan ciidankooda, iyagoo ku dhaarinaya diinta ay caabudaan, sida aan annaguba ugu dhaarinno diinta islaamka ee muqadaska ah.

Waxaad ka arki kartaan qiimaha weyn ee ay ugu fadhido Diinta Islaamka Ummadda Soomaaliyeed, kuna abuuran yahay dhiiggeeda, lafahooda, dhuuxooda iyo jirkooda, muddo badan oo gumeysi ummaddani maamuli jirey, wuxuu ku dadaalay in uu ka beddelo isagoo ka been-sheegaya Diinta Islaamka oo leh "Waxaa jirta diin kaloo fiican, sida Diinta Masiixiga", hase yeeshee, ay suuroobi weyday in uu beddelo waana ku hungoobay ulajeeddadiisii uu watay.

Daafacaaddaas Diinta Islaamka, waxaa naftoodii u waayey geesiyaal fara badan oon la soo koobi karin tiradooda, laga soo billaabo Axmed Gurey, ama ka horba, waxay ahayd Ummadda Soomaaliyeed kuwii rumeeyey Diinta Islaamka soo bixitaankii Nebi Maxamed (Maka kaddib qoonkii labaad ee rumeeyey), taasoo caddeyneysa qiimaha weyn ee Diinta Islaamku ku fadhido, ummadda Soomaaliyeedna ay aamminsan tahay.

Marka Askariga Soomaaliyeed la dhaarinayo, waxaa lagu dhaarshaa sidaan kor ku soo sheegay ama aad ku aragtaan Jildiga korkiisa "Kitaabka Qur'aanka ee Muqadaska ah", oo gacanta loo saarayo qorigii uu dalka ku daafacayey iyo halmadkii (Helmet), hubka uu ku dagaallamo ka mid ah, iyadoo keli-keli midba mar gacanta loo saarayo oo uu leeyahay "Magaca Ilaahay baan ku dhaartay", Wallaahi baan ku dhaartay, Billaahi baan ku dhaartay, Tallaahi baan ku dhaartay" inaan dalkayga, calankeyga, dadkeyga aan nafteyda u hurayo, dhibaato kasta oo ku timaadna ka daafacayo, wax kastaoo danahooda ah oo ay faa'iido ku gaarayaanna ku daadihinayo.

Inaan sharciga qaranka iyo awaamiirta madaxdayda fulinayo hadday ummadda dan u tahay, dantaydana ka hormarinayo danta guud ee ummadda wax ugu oolka ah. Taas waxaa la yiraahdaa "Dhaartii dhabta ahayd" ee aad ku aragtaan Jildiga Buuggan.

Ararta Buuggan waxaa qoray:G/le Sare Dr. Maxamed Nuur Xasan (Shareeco).

Inta aan la bilaabin buuggu waxyaabaha uu ka kooban yahay, waxaa suurta gal noqon karta inaan waxyaabo badan ka hor dhoco ama ka gadaal dhoco.

Taas oo ay sababtu tahay qofka aadamiha ahi inuusan wax walba u koobi karin sida ay yihiin, marka waxaan u sheegayaa akhristayaasha buugga markii ay helaan waxyaabaha buuggani ku qoran een dib ka soo sheegi doono inay xusuustaan maahmaahda ah "waxaan Ilaahay ahaynba way gafaan" waxaanse u sheegayaa inay dhab u akhriyaan kana codsanayaa inay ii soo tebiyaan wixii ay ku arkaan saan ugu iftiinsho oon jawaab u siiyo qancin karta, iyaguna ii soo iftiinshaan saan uga helo jawaabihii iga maqan oo ay iigu soo kordhiyaan.

Taas oo ay ula jeeddadu tahay in aan ka gaashaanto qoraaladayda danbe ee ku saabsan buugaagta danbe een jeclahay inaan qoro, haddana waxaan bilaabayaa boggii ugu horreeyey.

I- CIIDANKA XOOGGA DALKA SOOMAALIYEED

Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed waa ciidan ka dhashay bulsha weynta Soomaaliyeed ee dan yarta ah.

Wuxuuna halgankiisa bilaabay ilaa aas-aaskii leegada, 1943dii, ama ka hor baan dhihi karnaa, halgan dheerna u soo maray ilaa waqtiga iyada ah ee aan kor ku soo tilmaanay.

Halgankaas oo mar walba marka ay iska horyimaadaan shacbiga iyo gumaystuhu ay garab siin jireen Ciidammadu Ummadda Soomaaliyeed ee ay ka dhasheen, mar kastana lagu cadaadin jiray "maxaad gacan u siiseen" ama lagu ruqseyn jirey, ama lagu dili jirey, ama lagu xiri jirey.

Taasna waxaa soo caddeynaysa Madaxweynaha Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliya Jaalle Maxamed Siyaad Barre, oo ka mid ahaa raggii ay dhibaatooyinka ku soo gaari jireen, goob joogna ka ahaan jirey halgamayaashii iyo cadowga goobaha sy isaga hor yimaadaan ugana digi jirey in aan la layn habsiyaasadeedna wax walba u fushadaan, u tilmaami jireyna tabaha ay kaga gacan sarreyn karaan gumaystaha mar kastaba oo la iska hor yimaado guul darrana ka raaci jirtey gumeystaha iyo dabadhilifyadiisa.

Intaa kaliyata ma ahane waxaa jira kumanaan kale oo qaar ciidammada baaqi ku yihiin, qaarna da'oobay, qaarna qaranka jagooyin waaweyn ka hayaan.

Ciidankaas gumaystaha u shaqeyn jirey wuxuu lahaa magacyo badan oo kala duwan, xooggiisa weyn waxaa la oran jirey Jinta Amri, Gobolka woqooyina waxaa la dhihi jirey Soomaali Iskawt "Scoat".

Ciidanka Gobolkaan koonfureed joogi jirey waxaa la oran jirey booliis, hase yeeshee markii hore halganka isku sibey uga wada jireen labada dhinacba.

Markuu sannadku ahaa 1960kii waxaa dhalatay gobannimadii ay Ummaadda Soomaaliyeed ugu jirtey dagaalka, waxaana la magacaabay isla markiiba Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed oo qeyb ka mid ah laga soo soocay Ciidanka Booliska iyo qeybtii waqooyi ee la oran jiray Somali Iskawt.

Ciidankaas waxaad ku aragtaan calaamaddiisa jaldiga buugga.

Calankaas oo ah cagaardileen dhexda ku leh oo gaduudan, gorgor, gaashaan iyo laba waran lehna astaantii la siiyay Xoogga Dalka Soomaaliyeed, sida aan kor ku soo sheegay oo ka horreysa labada calaamadood tan qaranka iyo tan xoogga.

Waxaad kalood ku aragtaan jildiga calanka Unmmadda Soomaaliyeed ee buluugga ah iyo xiddigtiisii 5ta gees lahayd, waxaana ka horreysa Quraanka Muqaddaska oo ay ku dhaaranayaan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, mar kastana waxay diyaar u yihiin daafaca ciidda, calanka dalka Soomaaliyeed iyo Diinta Islaamka, waxaana la magacaabay 1960kii 12kii bishii Abriil, iyada oo uu ahaa Taliyihii 1aad ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed Allaha u naxariistee Jaalle Daa'uud Cabdulle Xirsi.

Waxaana abaan-duulaha 1aad ahaa Madaxweynaha Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliya Jaalle Maxamed Siyaad Barre, goob joogna ka ahaa hoggaaminayayna ciidanka dagaalkii 1964tii ay ku soo qaadday Amxaarada dalka Soomaaliyeed, kagana gacan sarreeyay kuna jabiyay cadawga, ahaana ninkii ciidanka awaamiirta siinayey awaamiirta ay kaga gacan sarreeyeen, iyadoo caafimaad uu ku maqnaa Taliyihii Ciidanka Jaalle Daa'uud Cabdulle Xirsi, dabadeedna ku soo geeriyooday dalka Talyaaniga.

Markaa ka dib waxaa loo magacaabay Madaxweynaha Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliyeed Jaalle Maxamed Siyaad Barre, inuu noqdo taliyihii Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Ciidankaas oo sida aan kor ku soo sheegay ka yimid bulsho weynta Soomaaliyeed ee dan yarta ah.

Ciidankaasoo disabiliinkiisa, tabarkiisa, aqoontiisa ciidammeed uu heer sare gaarsiiyey Jaalle Siyaad, muddo 9 sano ah oo walaahow ku dhacay dhiig badanna uu ku daatay iyadoo qabyaaladduna ay gaartay in qoysba qoys u awood sheegto, sababtana ay lahaayeen dibutaatiyaashii la kawsaday markii gobannimadu ay dhalatay.

taasoo sabab u noqotay in xataa la dilo Madaxweynihii Ummadda Soomaaliyeed ee markaa jirey Jaalle Cabdirashiid Cali Sharmaarke.

In kastoo ay jireen dhibaatooyinkaas qabyaaladduu saldhigga u tahay, gobannimaduna ay gaartay in ay maamulaan gumaystayaal, ciidda Soomaaliyeedna loo bixiyay qabrigii deynta, Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ee uu hoggaaminayey Jaalle Maxamed Siyaad Barre, Madaxweynaha Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliya waxay ahaayeen kuwii ka urursanaa ee aan ku dhex jirin arrimahaan kor ku soo sheegay, mar kastana u tilmaaami jiray ciidanka uu hoggaaminayey qiimaha qarannimadu ay leedahay iyo in ay mar kasta ka fogaadaan waxyaabihii ay ku dhex jireen dawladdii hoggaaminaysay Ummadda Soomaaliyeed.

Wuxuuna ahaa ciidan inkasta oy tiradiisu yarayd tayadiisu ay sarreysay, aadna u qiima badnaa disabiliinkiisa, aqoontiisa tababareed iyo waddaninnimadiisaba.

Isla mar ahaantaana waxay ku tallaabsadeen Golohii Sare ee Kacaanka inay u jaheeyaan Ummadda Soomaaliyeed midnimo iyo wadajir, si ay uga gacan sarreeyaan mar kasta qorshaha weyn ee gumaystuhu ku maamulayo addunweynaha qaarkii.

Kuwaasoo ah dawladaha soo koraya oo awooddooda dhaqaale, tan aqooneed aan isku filnaashaha gaari karin kuna kala nool Aasiya, Afrika iyo Laatiin Ameerika.

Qorshihii Golaha Sarana wuxuu noqday mid hirgalay, tilmaan dhab ahna u muujiyey Ummadda Soomaaliyeed, ayaagoo uga digaya qaababka uu gumaystuhu ku maamusho sida aan kor ku soo sheegay.

Madaxweynaha Ummadda Soomaaliyeed wuxuu u muujiyey adduunweynaha in uu siyaasaddiisa iyo tan dibaddaba ay Ummadda Soomaaliyeed kula dhaqmayso nin kasta nabadgelyo iyo is afgarasho.

Hase yeeshee mar kasta wuxuu u caddeeyn jirey ummadiisana u sheegi jiray in uusan ninna ka yeelin wax aan u dan ahayn Ummadda Soomaaliyeed, ninna uusan u noqon karin daba joog danahooda ay ku fushadaan.

Sidaa awgeed ayay Ummadda Soomaaliyeed waxay gaareen in ay ereyadooda iyo guud ahaanba ku magacaabaan geesigii Soomaaliyeed, wuxuu gaaray Jaalle Siyaad in uu saaxiib ka dhigto nin kasta oo Ummadda Soomaaliyeed wax ugu ool ah ee fulinaya qarannimadooda qiimaha ay ugu fadhido ummadda wixii dan u ah, waxaanu si is daba joog ah mar kastaba tilmaan u siinayay ama waano nin kasta oo ka dhashay Ummadda Soomaaliyeed ee ay ka dhumiyeen gumaystuhu qiimaha ay leedahay qarannimadu.

Sidoo kale waxaa mar kastaba kula garab taagnaa saaxibbadii oo ahaa kuwii la curiyey Kacaankii 21kii Oktoobar iyo Ciidammada Qalabka Sida, bulsho weynta Soomaaliyeedna waxay aragtay mar kastaba Ciidanka Qalabka Sida iyo madaxda hoggaaminaysaa in ay ku hawshoon yihiin wixii iyaga dan u ah.

Halkaana waxaa kaaga muuqanaysa in Ciidammada Qalabka Sida ay fuliyeen dhaartii ay ballan qaadeen, in ay mar kastaba heegan u yihiin naftoodana u hurayaan hor joogsiga cadawga niicyihiisa kala duwan iyo xaqiijinta nabadgelyada gudaha, ka hor tegidda cudurrada iyo wixii la mid ah.

2- WAX QABADKII CIIDANKA XOOGGA DALKA SOOMAALIYEED IYO GUULIHII UU SOO HOYAY

Markii ay taariikhdu ahayd 1969kii 21kii Oktoobar waxaa si geesinnimo ah ula wareegay taladii Qaranka Soomaaliyeed Ciidammada Qalabka Sida, oo ay hoggaaminayaan Golihii Sare ee Kacaanka, tiradoodana ay ahayd 25 xubnood, oo saraakiil ah madaxna uu u ahaa Madaxweynaha Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliya ahna Xoghayaha Guud ee Xisbiga Hantiwadaagga Kacaanka Soomaaliyeed Jaalle Maxamed Siyaad Barre.

Sidaan kor ku soo sheegay Xoogga Dalka Soomaaliyeed oo ka amar qaadanaya Golihii Sare ee Kacaanka oo uu hogaaminayey Jaalle Siyaad Madaxweynaha Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliya, waxay ku guuleysteen in ay xaliyaan arrimahaan kor ku soo xusay, taageero weyna waxay ka heleen bulshada Soomaaliyeed ee muddada 9 sano ah ku soo dhex jirtey dhibaatooyinka.

Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed wuxuu muujiyey inuu diyaar u yahay daafaca Qaranka Soomaaliyeed, waqti dagaal iyo waqti nabadeedba, waxaa xusuus mudan taariikhdana baal dahaba kaga qoran sida ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ay uga qayb qaateen hawlihii dalka lagu hormarinayay.

In yar dib u xusuuso taariikhda raadkeedu weli qoran yahay, ka feker kaalintii weynayd ee uu ka galay mashaariicda horumarinta wax la qabtay ama la dhisay oo uusan qeyb libaax ka qaadan, waxaa sheeko u baahan ololayaashii lagu hormarinayey dalka kaalintii uu ka galay.

Xusuus cutubyadii habeyn guureyntii ku caan baxay maseexdayaasha iyagoo guureynaya ka anbaday jidadkii u danayntii dadkii ay waxyeelaysay abaartii daba dheer.

Shaki kuma jiro Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed in uu muujiyay naftii horid iyo dadaal dheeraad ah, isagoo gudanayey waajibaadkii loo aas.aasay, iyo isagoo horseed u ahaa Kacaankii 21kii Oktoobar ee ummadda ka samata bixiyay halaaggii ay badeen talisyadii dibusocodka ahaa.

Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed hawlahaas uu ka waday dalka gudahiisa waxaa ku lammaansanaa tii difaaca qarannimada iyo calankaba.

Wuxuu dersi lama ilaawaan ah siiyay ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed nacab marar badan isku soo dayay inuu soo garddaraysto Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliya.

Nacallimka Ummadda Soomaaliyeed Jaalle Maxamed Siyaad Barre, khudbadihiisii qaayaha lahaa waxaa ka mid ahaa (WAA WAAJIB MUQADDAS AH IN AAN DALKEENNA KA DAAFACNAA CADAW KASTA OO ISKU DAYA INUU WAX YEELEEYO XORNIMADA JIRITAANKA IYO MIDNIMADA UMMADDA SOOMAALIYEED).

Qaranka Soomaaliyeed wuxuu leeyahay ciidan gaamuray oo leh lixaad ku filan xag tiro iyo tayaba, waxaana taasi marqaati ma doonta u ah sida uu had iyo goor uga gacan sarreeyo weerrarada huwanta xaaraanta ihi isugu soo bahaysteen inay wax yeeleeyaan Qaranka Soomaaliyeed, halkaasoo ciidankeennu ku muujiyay geesinnimadii ay hiddaha u lahaayeen heerka biseylka garaadkoosa siyaasiga ah, awooddooda milleterinimo iyo sarreynta mooraalkooda.

Sheeko uma baahna sida cadawga Xabashidu ugu dhacay jab iyo jaha wareer iyo guul darro aanu waligii ka soo waaqsan karin, taasina waxaa tusaale idinkugu filan jabkii Xabashida gaaray muddadii yarayd ee uu Xoogga Dalka Soomaaliyeed taageerayay Jabhadaha xaq u dirirka Soomaali Galbeed iyo Soomaali Abbo, guul darrooyinkii iyo halaaggii gaaray Xabashida.

Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed waxyaabihii uu qeybta libaax ka qaatay lama ilaawaanka noqday waxaa ka mid ahaa :-

Page 22 as printed, with its drawings — Page 22, as printed

1. U gurmadkii iyo ciribtirkii Cudurkii Daacuun Caloolada ahaa.

2. Daad gurayntii iyo dejintii dadkii ku tabaaloobay abaartii daba dheer ee dalka ku habsatay.

3. Ka qayb galkii Ololihii Horumarinta Reer Miyiga iyo qoristii afka Soomaaliga, oo muddada faraha badan dalka ka socday.

4. Ka qayb galkii dhismihii Xisbiga Hantiwadaagga Kacaanka Soomaaliyeed, taasoo markay ciidamada xukunka waddanka gacanta ku dhigeen horay ugu ballan qaadeen inay markay lagama maarmaan noqoto xukunka ku wareejin doonaan shacbiga Soomaaliyeed.

5. Ka qeyb qaadashadii joogtada ahayd oo ay ka qeyb galeen mashaariicdii dhismaha dalka lagu hormarinayey.

Page 23 as printed, with its drawings — Page 23, as printed

6. Ka qeyb galkii mashaariicda bacaad celinta oo waqti dheer socday.

7. Ka hortaggii shirqoolladii iyo inqilaabyadii isdabajoogga ahaa ooy dabadhilifyadu wadeen.

8. Ka qeyb qaadashadii dagaalkii taakulaynta Jabhadaha Gobannimadoonka Soomaali Galbeed iyo Soomaali Abbo.

9. Wuxuu qeyb libaax ka qaatay dabargoyntii qaadka iyo mukhaadaraadka.

10. Caabinta iyo baabi'inta weerarka is daba joogga ah ee Xabashida iyo xulufadooda had iyo goor ku soo qadayeen dalkeenna oo isugu jiray weerraro cireed iyo kuwa dhuleedba.

11. Ka qeyb qaadashada hawlgalka cusub ee Xisbiga Hantiwadaagga Kacaanka Soomaaliyeed iyo kacaanka toosinta.

Page 24 as printed, with its drawings — Page 24, as printed

Taariikhda Xoogga Dalka Soomaaliyeed kaalinta maaddiga ah ee uu ka soo qaatay horumarinta dhismaha iyo daafacadsiisa qarameed ma aha mid lagu soo koobi karo hadal la sheego, hawl badan ayayna u baahan tahay, arrintu si kastaba ha ahaatee waa ciidan ilaaliya xornimada, haybadda iyo jiritaanka shacbiga Soomaaliyeed isla markaana qeyb halyayni oo ka qaato horumarinta dalka Soomaaliyeed, una adeega mar kasta ooy la soo gudboonaato dhibaatooyin ay dabeecaddu keentay sida dagaalada, dadka, duufaanada, abaaraha iyo cudurada faafa oo dadku ku le'do.

Markaan si dhab ah uga hadalno arrimaha aan ka sheekaynana muxuu ku gaari karaa ciidan awoodda kor ku soo sheegnay.

A.- Waa in uu leeyahay disibiliin adag, is maqal u suurta gelin kara kala danbaynta iyo jaranjarada ciidanka.

Markuu ciidan leeyahay disibiliin adag sida uu sheegay Jaalle Siyaad, Madaxweynaha Ummadda Soomaaliyeed waxaa suurta gal u noqonaya ciidanka nidaamkaas disibiliinka ah leh in uu wax walba ku gaari karo awood aan soo noqosho laheyn, uuna gaari karo hadba wixii himiladiisu tahay, wuxuu yiri Jaalle Siyaad, disibiliinku waa inuu u adkaadaa sida birta.

B.- Waxaa kaloo ciidan awooddiisa ku meel marin karaa, markii disibiliinkiisu adkaado sidaan kor ku soo sheegay, tababar aqooneed oo her sara ah uu hantaa nocyada kala duwan ee ka mid ah hubka ciidanka uu ku dagaallamo, ha ahaado mid birriga lagula dagaallamo, mid badda lagula dagaallamo, ama mid cirka lagula dagaallamo, waana inuu si is daba joog ah waqti kastaba uga tabaabushaystaa in ay suurta gal nqon karto inuu cadaw soo weerari karo, isla markaana ciidankaasu yahay ciidan xag aqooneed ka diyaarsan wixii la soo baray.

Taana waxaa saldhig u ah mar kastaba disibiliin, aqoon iyo kaantarool joogto ah.

T. - Ciidanka wuxuu gaari karaa arrimahaan kor ku soo sheegay, in uu leeyahay madax hoggaamisa oo ah kuwa ku sifoobay aqoontooda wax qabasho, kuwa tilmaan ka bixin kara kuna toosin kara tubta mar kastaba lagu gaari karo gacan sarreyn lagaga gacan sarreeyo cadawga ama looga guulaysto indheer garadna ah, kuna xeel dheer habka hoggaaminta ciidanka ee afka ajnabiga loo yaqaan (leadership), taas ayaa muujisa ciidan wax tarkiisa awoodeed iyo ayadoo lagu maamulo si caddaalad ah, lana xaqiijiyaamar kasta sida uu ku nool yahay.

J. - Xiriirka ka dhexeeya ciidanka iyo dadweynaha, markaan guda galno kana sheekayno xiriirka dhex mari kara dadweynaha iyo ciidanka waa mid ah lagama-maarmaan in ciidanka iyo dadweynuhu leeyihiin xiriir garasho ku tilmaaman, garashadaas oo ah inuu ciidanku xog-ogaal u noqdo bulsho wenta Soomaaliyeed in ay tahay tuu ka beermay, loona diyaargareeyay in uu danahooda maamulo, cadawgana ka daafaco, soo dhaweyn iyo dul qaadasho ay ka mudan yihiin samirna ay u yeeshaan dhib kasta oo kaga yimaada Ummadda Soomaaliyeed, markii laga reebo kuwa dabadhilifyada ah ee uu gumeystuhu ku shaqeysto.

In ay ku abuuraan maskaxdooda in ay yihiin gaadiid goor kastaba uu jooga ummadda Soomaaliyeed, xusuus gaar ah mar kasta ay u yeeshaan (dhaarti dhabta ahayd ee ay ku dhaarteen), taasoo ah danahooda in ay ka hormariyaan danaha dadweynaha, waana midda u xaqiiqawday ciidanka Soomaaliyeed ayna mar walba ku gaarayaan guulaha is daba joogga ah, waajibkii ay farayeen Madaxda hoggaamisa ee Jaalle Siyaad, horseedka u yahay iyo madaxdii kale ee ku barbaartay, tilmaan haddaan ka soo qaadanno waxaa ka mid ah Wasiirka Wasaaradda Gaashaandhigga Jaalle Sarreeye Guud Maxamed Cali Samatar.

3 X. - Dadwenaha Soomaaliyeed.

Sida aan kor ku soo sheegnay ama mar kastaba Madaxweynaha Jamhuuriyadda Dimoqraadiga Soomaaliyeed Jaalle Siyaad, iyo ciidammadaba ay ballan qaadeen waa in ay ku kalsoonaadaan Ummadda Soomaaliyeed ciidammada qalabka sida ee uu horseedka u yahay Xoogga Dalka Soomaaliyeed, kalana dagaallamaya nin kasta oo damaaciya dalka, calanka iyo dadka nabadgelyadooda dibadda iyo gudahaba, ay leeyihiin ciidan ay ku faani karaan ahna mid waajibkiisa gudanaya waqti kasta oo loo baahdo.

Taasna waxaa marqaati u ah 1964tii, iyadoo 4 jirsatay gobannimada Ummadda Soomaaliyeed xag dhaqaale iyo xag ciidanba aad u yartahay tayadooda in ay weerar ku soo qaadday Dawladda Xabashida oo ciidankeedu uu ahaa ciidan jirey muddo aad u fara badan ugu yaraan 3000 (saddex kun sano) oo xag dhaqaale iyo xag hubeedna aad uga dhisnaa, xudduud beenaadka ay la leedahay Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliya Dawladda Xabashidu ciidankii ay u qorshaysay uu tiradiisu ahaa 25.000 (Shan iyo labaatan kun) haystana hub ku filan xag dhuleed iyo xag cireedba, annaguna uu ahaa ciidankanagu tiradiisu 5.000 (shankun) iyo hub yar oo ay Dawladda Ingiriiska iyo Talyaaniga nooga tegeen oo saa qiimo u lahayn, ayna nagu soo qaadday duullaan ay doonahayeen dalka dadka iyo calanka Soomaaliyeed ku qabsadaan.

Ayaga oo ay tilmaamo siinayeen gumeystayaal kale oo ay saaxiib ahaayeen, dagaalkaasu markuu bilawday waxaa gacan na siiyay intii tamartooda ahayd Dawladda Masar oo aan hagar naga gelin wixii ay noo heli kareen.

Ciidankii Xabashida oo uu ku talagalkiisu ahaa inuu maalmo yar ku qabsado Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliya suurta gal waa u noqon weyday guushiina waxay raacday sida uu ka warqabo adduun wenaha 5.000 kun ee Ciidanka Soomaaliyeed oo uu hoggaaminayey Jaalle Siyaad, kana gacan sarreeyay 25.000 kun ee Ciidanka Xabashida oo ay soo hubeeyeen gumaystayaal fara badan.

Taa waxaa ka dambeeysay 1977kii, markii ay cutubyo ka mid ah ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ay siinayeen gacan gobannimaddoonkii Soomaali Galbeed iyo Soomaali Abbo, muddo 7 beri ahna ay ku gaareen guulo is daba joog ah, ciidankii la magac baxay Libaaxii Geeska Afrikana ee tiradiisu ahayd 13 Gaas cardaaduqaha ay ka dhigeen oo dhammaan ka xoreeyeen dhulka ay Soomaali leedahay ee gumaystuhu haysteen 95%, lagana dhigo Jaamacadaha Adduunka Taagtiigga iyo tabtii ay ku dagaallamayeen, waddaninimada iyo geesinimada ay ku jiirayeen goob kasta oo cadawga isku urursado cardaadiqana ay kaga dhigayeen.

Waxaadna halkaas ku arkaysaan ama idiin xaqiijinaysa Xoogga Dalka Soomaaliyeed ama ciidammada qalabka sida ee Soomaaliyeed, dhammaan in ay yihiin kuwii muujiyay arrimahaan kor ku soo sheegay, adduun weynuhuna uu marqaati ka yahay, waxayna mudan yihiin Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed iyo ciidammada qalabka sida, ammaan aan la qiimeyn karin, geesinimo aan la qiimeyn karin, wadaninimo aan la qiimeyn karin, taariikhdana kaga qoran baal dahaba, is beddelka Jiilka Ummadda Soomaaliyeed ay u dhaqan geliyeen keydna ay uga dhigeen wax ay ku faani karaan wixii ay qabteen dagaalladii la soo gudboonaaday ee ay kala horyimaadeen cadawga Soomaaliyeed ciidammada qalabka sida ee Soomaaliyeed, sidii ay uga gacan sarreeyeen ugana baabi'iyeen cadawga Ummadda Soomaaliyeed mid taariikh hore ahaa ama midka aan hadda kor ku soo sheegnay.

Waxaase jirta oo aan la ilaawi karin in uu markii uu ogaado in Ummadda Soomaaliyeed ciidammadeedu himilidii ay lahaayeen in uu gaaro ayna ka gacan sarreeyaan cadawgu in gumeystuhu caadeysteen xag ciidan, xag dhaqaale iyo xag hubeedba ay ku taakuleeyaan Amxaaradu dawlado kale, lana soo dagaal galaan, halkaasna gumeystaha is biirsaday ay dhibaatooyin u geysteen Ummadda Soomaaliyeed ciidankeeda, Ciidanka Soomaaliyeed waxaa weeye kuwa markastaba u adkaysta dhibaato kasta, guushana aan lagala bixin gacmahooda.

4 - SHEEKH ABAADIR MUUSE WARWAAJECLE, IYO HALGANKUU SOO MARAY.

Dhibaatooyinka is daba joogga ah ee gumaystaha u geysanayo Ummadda Soomaaliyeed, asaga iyo kuwa gacanta siiyaba waxay soo bilawdeen muddo aad u fog taariikhduna ay ahayd ilaa qarnigii 6aad, taasoo si joogta ay guulo kas soo hoyn jireen Ummadda Soomaaliyeed cadowgooda, arrintu waxay soo socotaba waxay soo gaartay dagaalka Ummadda Soomaaliyeed iyo gumeystaha ay isaga soo horjeedaan waqtiga xaadirka ah.

Goobihii ay cadawyada isaga hor imaan jireen nimankii Diinta Masiixiga gacanta siinayey iyo Sheekh Abaadir, colkiisi oo mar kastaba difaacayay Diinta Islaamka, sidaas ayaadna ku xaqiiqsan kartaan Ummadda Soomaaliyeed in ay mar kastaba horseed u ahayd ayna amminsanayd Diinta Islaamka, Ummadda Soomaaliyeedna ay awood u lahaayeen taariikh kastoo la soo marayba inay hortagaana cadowgooda, iyagoo muujinaya geesinnimadoodii u dhalashada ahayd.

Intaa waxaan uga dan leeyahay inaan xasuusiyo Ummadda Soomaaliyeed heerarkeedii kala duwanaa ee ay soo mareen geesiyaashii Soomaaliyeed ee jiilba jiil bedelayay.

5 - QARNIGII 16AAD TAARIIKHDUNA AY AHAYD 1492 WAXAA BILAWDAY HALGANKII AXMED GURAY

Markaan ka hadalno taariikhda Axmed Guray, wuxuu dhashay taariikhdu markay ahayd 1506 wuxuuna ku dhashay tuulada Hohobta oo u dhexeysa Jaldeesa iyo Herer, wuxuu ku bartay Herer waxbarashadiisii Diinta Islaamka, isla taariikhda iyada ah ee qarnigii 16aad Axmed Guray, waxay dagaallo badan isaga hor yimaadeen Axmaarada iyo ciidammadii gumaystaha ahaa, ee ay Axmaaradu is bahaysanayeen, hase yeeshee goobihii dagaallada ee kala duwanaa mar kastaba goobta dagaalka ayaga ayaa u hari jiray ee lagu hardamo.

Ciidammadii Soomaaliyeed ee uu hoggaaminayey Axmed Guray, taasoo ay taariikh caan ah ee ku qoran bugaag kala duwan ee uu ka mid yahay buugga la yiraahdo Futuuxul Xabash, buuggaas oo aan si fiican u faahfaahin doono kuna qori doono Af Soomaali asaga iyo buugaag kale oo aan ka helnay taariikhda Soomaaliyeed buugaagtaasna waxaa ka mid ah Buugga Taariikhda Soomaaliya ee qarsoonayd oo la caddeeyay.

Halkaas waxaa ay geesiyaasha Soomaaliyeed ee cadawga la dagaallamaya mar kastaba ay ku dhaaran jireen magaca Ilaahay iyo Diinta Islaamka, inay difaacayaan dalkooda, dadkooda, dhulkooda iyo diintooda.

6 - HALGANKII DHEERAA EE SAYID MAXAMED CABULLE XASAN.

Waxaa uu Sayid Maxamed Cabdulle Xasan, halgankiisa bilaabay taariikhdu markay ahayd 1901kii, halgankaasoo ahaa mid daba joogay halgankii Axmed Guray, ee uu la dagaallamayay masiixiga ayuu Sayidkuna wuxuu abuuray ciidankii daraawiishta ee qasaarooyinka badan u geystay Dawladdii Ingiriirska ee ku soo tala gashay in ay dhalan rogto diinta iyo dadka Soomaaliyeed weyna u suura geli weyday, sababna waxaa u ahaa Sayidkii iyo ciidankii Soomaaliyeed waqti hore ha ahaato ama waqtigaan casriga ah ha ahaatee in ay hiddo u leeyihiin geesinnimo ay mar kastaba ku muujiyaan goobaha dagaalada una muujiyaan adduunka in ay ku mintadaan, dalkooda iyo dadkoodaba, nin kastoo isasoo mutaxana ama horornimo ku yimaadda ay gaarsiiyaan dhibaatooyin lama ilaawaan ah.

Page 32 as printed, with its drawings — Page 32, as printed

Intaa waxaan kaga baxayaa halgankii geesigii darwiishkii Sayid Maxamed Cabdulle Xasan, iyo ciidamadiisii uu hoggaaminayey anigoo buuggan aan ku soo koobeyn ulajeeddaduse ay tahay inaan xuso geesinimadii ay muujiyeen daraawiishtii iyo siidammadii Soomaaliyeed ee dagaalka kula jirey gumeystayaasha.

Dagaalladii uu Sayidka la galay Gumaystayaasha iyo goobihii ay dagaalladu ka dhaceen.

1. Dagaalkii 1aad waxaa uu ka dhacay Afbakayle 1901dii waxayna guushii raacday Daraawiishtii.

2. Dagaalkii 2aad waxaa uu ka dhacay Beerdhiga 1902dii waxayna guushii raacday Daraawiishtii.

3. Dagaalkii 3aad waxaa uu ka dhacay Cagaarweyne 1903dii waxayna guushii raacday Daraawiishtii.

4. Dagaalkii 4aad waxa uu ka dhacay Jidbaalle 1904tii, dagaallo badan baana ka dhacay oo qolo walba ku khasaartay.

5. Dagaalkii 5aad waxa uu ka dhacay Ruuga 1913kii, waxayna guushii raacday Daraawiishta.

6. Dagaalkii 6aad, waxa uu ka dhacay Dayuuradle 1920kii, halkaasna waxa ay dhibaato weyn ku gaartay daraawiishtii iyo Ingiriiskaba.

Waxaa kaloo jiray dagaallo fara badan oo ay isaga horyimaadeen Daraawiishtii iyo Ingiriiska oo aannu hadda halkaan ku soo wada sheegi karin, hase yeeshee, kuwaa waxay ahaayeen kuwii ugu dardarraa, halkaasna waxaa ka muuqata Ciidammada Soomaaliyeed geesinnimadoodu in ay tahay mid taariikhiyan ah, ahna taxane ilaa waqtiga hadda aynu joogno, mar kasta waxaa garab socday haweenka Soomaaliyeed ee halgamadii is-dabajoogga ahaa mar kastaba ka hawlgelayey dagaalkana ku jiray nooc kastaba ha ugu jireenee.

1948kii markii ay Leegadu u dagaallamaysay gobannimada Ummadda Soomaaliyeed oo ahaa Kacaankii 3aad, waxaa nolosheedii ku weyday geesiyaddii ka mid ahayd gabadha Soomaaliyeed Xaawo Cismaan (Xaawo Taako), oo gacan ku-dhiigle uu u soo diray gumeystuhu uu wadnaha kaga dhuftay fallaar, gacan-ku-dhiiglahaas oo ahaa mid aan xusuus u lahayn halganka lagu jiro iyo gobannimadu waxa ay tahay, xeeladaha noocaas ah ee uu gumeystuhu ku maamushana waxa naftoodii ku waayey ama xabsiga loo taxaabay geesiyaal fara badan oo ka mid ah Ummadda Soomaaliyeed, kuwa dhintay iyo kuwa jooga, dagaalkii 2aad ee ku xigay halgankii 1948kii, wuxuu ahaa dagaalkii Dhagax-tuur ee aad aragteen Taallada loo dhisay.

7) DHALASHADII GOBANNIMADA

Waxay arrintu saas ahaataba, waxay ku guuleysteen Ummadda Soomaaliyeed in ay gobannimo gaaraan 1960kii, markii ay gobannimadu dhalatay ayaa la aasaasay 12kii Abriil 1960kii Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, markaas ayey waxay ku dhaarteen in ay daafacayaan dalkooda, dadkooda iyo calankooda, in ay nin kasta oo u hawooda ay guul-darro uusan illaawin ay gaarsiiyaan, taasna waxa u daliil ah 1964kii, sida aan kor ku soo sheegnay, iyadoo Ciidanku uusan gaamurin in ay gumeystayaashu dagaal ku soo qaadeen, ayna kala kulmeen guul-darro, waxaana ka mid ahaa geesiyaashii ku geeriyooday dagaalkii 1964kii, anoon tiro ku wada gaarin sida geesigii Xalane ee calanka oo uu gumeystuhu goosan lahaa gacmihiisa ku soo qaatay kuna geeriyooday soona galbiyey Calankii gobanimada, taasna waxay ku tusinaysaa geesiyaasha Soomaaliyeed in ay mar kastaba ka dhabeeyaan dhaarta dhabta ah inay dhiiggooda iyo noloshoodaba u hurayaan ummadda Soomaaliyeed, Calanka iyo Ciiddaba.

8) Markii ay taariikhdu ahayd 1969kii markii ay u adkeysan waayeen Ciidamada Qalabka Sida dhibaatooyinkii ka dhacaayey Jamhuuriyadda Dimoqraadiga Soomaaliya, taas oo ay hoggaaminayeen madax uu ku shaqeysanayey gumeystuhu hababkii foosha xumaa ee la iska hor keenayey ummadda Soomaaliyeed Qabiil iyo qoys qoysna loo kala qeybiyey, dilka iyo gaajadiina ay saldhig u noqotay in lagula isticmaalo ummadda Soomaaliyeed, ahaydna arrin uu ka dambeeyey gumeystuhu ahna hababka cusub ee gumeystaha cusub isticmaalo, qaran dhisanna dhibaato u keenta sida hadda ka socota Lubnaan iyo meela kaleeto oo la mid ah ayey go'aan waxay ku gaareen in ay xilkii ka wareejiyaan dawladdii markaa maamuleysay dalka iyo dadka Soomaaliyeed.

Taas 1969kii habeenkii Talaadada ahayd 21kii oktoobar ay mayalka u qabteen ummadda Soomaaliyeed iyadoo uusan dhiig ku daadan, dantooduna ay ahayd in ay badbaadiyaan dadweynaha Soomaaliyeed ee aysan ahayn in ay darajo iyo awood doonaan, isla markii waxaa gacan ku siiyey sida aan kor ku soo sheegnay ummadda Soomaaliyeed oo garatay dhibaatooyinkii hor yiilay iyo xaqdarradii ay ku maamulayeen kuwii mujrimiinta ahaa hanti goosadka ahaa. Halkaana waxaa aad xaqiiqadii aad ka helaysaan Ciianka ummadda Soomaaliyeed ee horseedka u yahay Xoogga Dalka Soomaaliyeed mar kastaba in ay ka dhabeeyaan waxa la faro ee ummadda Soomaaliyeed dan u ah.

(Intaas waxaa kaga gudbeynaa buugga qeybtiisii hore)

QAYBTA 2aad EE BUUGGA

Waxaan kaga hadlayna Riwaayad magaceeda la yiraahdo "GAADIIDKA BEESHOO LAGU GUURAYAAN AHAY"

1) Riwaayaddaas waxay ka hadlaysaa qiimaha weyn oo ay leedahay Bishii la aas-aasay Xoogga Dalka Soomaaliyeed sanadkuna ahaa 1960kii bishii Abriil 12dii, ulajeeddada magaca riwaayadduna waxaad ka garan doontaan heesaha riwaayadda iyo geeraarada kala duwan ee tilmaamaya wax qabadkii ciidammada Xoogga Dalka Soomaaliyeed iyo Xisbiga Hantiwadaagga Kacaanka Soomaaliyeed.

HEESKA 1aad MAGACIISA WAXAA LA YIRAAHDAA HIRASHADA ABRIILEY

Wuxuuna ka hadlayaa qiimaha weyn ee ay u leedahay ciidammada xoogga dalka Soomaaliyeed isaga ayaana heeska iskuu isu fasiraya, waana sida soo socota.

1. Hirashada AbriilayLiibaan hagaagtaayHaaneedka guushaayCiidan haybad weyniyoGaashaandhigga la hubaaCiiddeenna hooyiyoMa huraanka CalankaaHagar li'i u daafacaHareeraha dalkeeniyoDhufeesyada horeetiyoKu hagoogan jiidahaHaraatida gumeysigaHuwantii is kaashaydayCadaw kaa hor joogoHanti goosi diidaa

Nasiibkaagu, helayooHanbalyiyo SalaanbaanHeegan kuugu nahayooIsu soo hilawnayeHirashada AbriilayHeer sare ku noolawDirir la isku hoobtiyoDagaal lays hambooriyayGuutooyin heeganaWeerarku is haleeleenKaarayaal hubeysaniHardida isku qaadeenMiigga samada aadaaHaamaha bambada iyoGantaalaha hijinayaaHawada isku laayaanHolacuna arlada gunayMadaafiic hugmeysaaHareeraha ka dhacayaanNinba tabatrii hawl galayHanqar la isu soo ridayKuwa libinta haystaaNasiibkaagu helayooHanbalyiyo salaanbaaHeegan kuugu nahayooIsu soo hilawnayeHirashada AbriilayHeer sare ku noolaw.Wax haatan joogiyoWixii hawl la soo marayHimilada danbeetiyoCiidankaa hormood u ahMaal iyo nafba u hurayKu hurdaan dadweynuhuMeleteri halgami iyohorusocod kacaana

madax talada haysaaKuu huulinaysooKu hogaaminayseeHanbalyiyo salaanbaaHeegan kuugu nahayooIsu soo hilawnayeHirashada AbriilayHeer sare ku noolaw.

Waxaana hal abuuray ereyada heeskaas Jaalle Maxamed Maxamuud, (Gacayte).

HEES

2) Waxaa heeskaan magaciisa la yiraahdaa Geed Hoos qabooboo hurdo lagu gam'aan ahay.

Wuxuu heeskaanu ka hadlayaa qiimaha weyn ee ummaddiisa ugu fadhiyo dhan kasta waxyaabaha uu u qabto Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed iyo habka uu u hoggaamiyo hawlaha Qaranka daaficiisa iyo daryeelkiisaba.

Waxaadna ka arki doontaan marka aad u daadegtaan murtida heeska oo ka bilaabanaya sida soo socota, ahna ereyadii abwaan Maxamed Nuur Xasan (Shareeco).

Gargaaraha dalkeenooLagu guurayan ahayGeefanaha taaganeeWeligii aan gaminooGaashaan biraan ahayGabaad cadawga celiyooGayiga daafacaan ahanGeediga hayaanka ahGargaaraha hogaansheeGuusha u sidaan ahayGeed hoos qabooboo

Hurdo lagu gam'aan ahayHaybaddeeda gobanimoGidigoodba beelahaGo'aanada ka soo baxaGolayaasha qarankanaGeesi fuliyaan ahayOdoyada gaboobiyoGabanada carruurta ahGeedigii dadweynuhuMidka loo guureeyeeGaadiid sidilaliGoor walbaba sidaan ahayMidka sidigta gooraanGarabkeeda taaganeGamaska u afeystayeCadawga guulayaan ahayGuntimo isku xiran iyoGacmo wada jiraan nahayWaxyeelada gumeysigaGashigeena kii qabaKan garwaaqsan baan ahayHadal iyo go'aankiiTaariikhda guunka ahWixii guban la soo maarayAan gadaal u raacneeXooggu wuxuu idiin galoAma uu idiin gudoNinka weli aan garanawGuudka calanka suraniyoGobanimada weydii.

Heeskaan aan hoos ku soo sheegi doonno wuxuu ka hadlayaa Qofka Qaran meteli kara iyo qiimaha uu qofku leeyahay u hawl gala ummaddiisa, dalkiisa iyo dadkiisaba waxaana la yiraahdaa heeska magaciisa.

Su'aal qaaya weyn lehDaaha aan ka qaadneeQaran yaa meteli kara,Waxay tahay jawaabtuQaran waxaa meteli kara.1. Maalintaay qaraar tahayQalab la isu qaateeQoqob riix yimaadeeQuwad la isu sheegteeLaba qaboo is dhaaftayQac iyo weerar keenaanQidad la isku dilayiyoDabin la isu qooleeQarxa oo dagaal dhocoKan naftiisa quureeQaaraha qandoodiyoAan ka baqin daafaca yaaQiimihiisa leh.2. Su'aal qiima weyn lehDaaha an ka qaadneeQaran yaa meteli karaQaran waxaa meteli karaQalabka jahliga iyoCilmiga qaali weeyeeQuruumaha addunyadaQaaradaha is dhaafaaAan la quuri karineeNinka qalinka qaateeQoomiyad wax bara eeDad qufulan uruursheeIndha qama dilaacsheeQalbi furan ku go'an yahayQuluubta u iftiinsheeQormada aan ka daalineQarankiisa daafacaAyaa qiimihiisa leh.

3. Su'al qiima weyn lehDaaha an ka qaadneeQaran yaa meteli karaQaran waxaa meteli karaNolosha qeybeheediyoQuudka aadanuhu cunoHaddii aan qar dheerIyo qarfa iyo dhib loo marinOon dhididka loo qubinQuwad lagula soo bixinQabaw laguma helayeeNinka hawl u quma eeCiidda qodashadeedaYaanbada u qaateeQayraadka xeebtanaQunyar ugala soo baxaEe qaranka daafacaAyaa qiimihiisa leh.4. Su'aal qiima weyn lehDaaha an ka qaadneeQaran yaa meteli karaQaran waxaa meteli karaInkastoo qiyaamiyoQadar dhacay la celin karinQudha aan ku soconiyoNaftu qaali weeyaanNinka qaabka cudurradaQumaati u yaqaaneeQaabila dadkiisooQatartii ku fooliyoQuficiyo xanuunkiyoKa daweeya qoontooLoo qiro wadaninimoEe qaranka dafacaAyaa qiimihiisa leh.

Waana ereyadii abwaan Maxamed Nuur Xasan (Shareeco).

Heeska aan hoos ku soo sheegi doonno wuxuu ka hadlayaa waxyaabaha aan suura gal ahayn in la dhalan rogo ahna taariikhda dhabta ah ee aan horay u jirin in la hirgeliyo hase yeeshee markii uu dhashay Kacaankeenna barakeykan wuu soo nooleeyey ummadda Soomaaliyeedna baaqi ku ahaanaya inta nolosheedu jiri doonto waxayna tahay heestani midda aan hoos ku soo sheegi doonno murtideedana aad u dhuuxa waxyaabaha ay ka hadlayso.

Waxaana la yiraahdaa magaceedaRunta aan u beymeeBoqolaal kunoo sanoBaaqiga dunida harayDad kastoo is biirsadaBallan qaadyadii fulayKacaanku uu bayaanshayHaddaan been la sheegeynMa bur burin karayaan.1. Afkii hooyo hooyoBohol lagu tuurayBeri horeDheguhuna berjoobeenIndhahana bir lagu xirayInta beledka joogtiyobaadiyaha gaartayAy barteen dadweynuhuLagu wada baraarugayBuugaagta lagu qorayBarayaashu fuliyeenBarqa ubaxa loo lulayBar ma tahay tilaamooCidna aanay bedeli karin.

2. Talooyinkaa badanBuuraha ka muuq dheerGeesiyadii badnaayee

Xornimada u ruux baxayMagacoodii baaba'ayBilicda loogu muujeeLagu baro adduunyadaBar ma tahay tilmaanooCidina aanay bedeli karin.

3. Laamiyaasha badaneeBilicda iyo quruxda lehBaalaha dalkeeniyoGobolada u kala baxaOo baaxadoodiyoBalacoodu weyn yahayBaabuurtu isku dhaafaanBil halkii la dhixi jirayBarqa gaaban lagu tagoBar ma tahay tilmaanooCidina aanay bedeli karin.

4. Bacaadkii ku soo jabayBuufaw aktiisiyoBeeraha ShalaanboodSida loo badbaadsheeDhirta loogu beereeU nagaatay beeshiIyo biya xireenadaWabiyada ku baal yaalBarwaaqeynta ciidiyoBilicda loogu tal agalayBar ma tahay tilmaanooCidina aanay bedeli karin.

5. Dhismayaasha badaneeBeledyada ku kala yaalWershadaha bulxamayeeQaar waliba baab yahayDekedaha balaaraneKu xamilan baddeenaa

Maraakiibtu buuxaanBar ma tahay tilmaanooCidina aanay bedeli karin.

Waa ereyadii abwaan Maxamed Nuur Xasan (Shareeco)

Mar kastaba Ciidammada Qalabka Sida ee Xoogga Dalka Soomaaliyeed waxay heegan u yihiin cadaw kasta ee damaaciya dalkooda in ay ka hortagaan, isla markaasna waxaa kalooy heegan u yihiin dhibaata kasta ee soo food saarta ummadda Sooaamliyeed in ay ka hortagaan, dhibaatooyinkaas oo noqon kara nooc kasta mid Cudur, Jahli, Gaajo, Abaar iyo wixii la mid ah.

Sidaa awgeed heeska aan hoos ku soo sheegi doonno wuxuu tilmaan ka bixinayaa in uu ciidanka xoogga dalka Soomaaliyeed uu yahay midka uu ku hurdo dadweynaha Soomaaliyeed waqti dagaal iyo waqti nabadeedba, waxaadna ka heli doontaan murtida heeska soo socda magaciisana la yiraahdo HADDII AY GURACANTIYO HADDII NABAD LA GAARABA ANIGA GAAR HAYAAN AHAY.

1. Haddii nabad la gaariyoHaddii ay guracantooXaajadu gadoodoogartu ay adkaatooHeshiin weydo guurtaduIs afgarasha waa dhocoAnigu gaar hayaan ahayBeeshu ay ku gama'dooGabal dhiciyo waaberiIgu giigsn tuutuhuyooGumuciyo rasaastiyoQorigayga gaanka ahYaa garabka ii suran.

2. Gaadaha wareegiyoGoor xun socod habeynkiiMidka gees ka soo dhacaGumeysi u adeegahaGod haddii uu gala iyoGuri hadduu ku dhuuntabaInuu gacan ku soo dhigoMidka loo gardaadshooU gaashaaman baan ahayIgu giigsan tuutuhuyooGumiciyo rasaastiyoQorigayga gaarka ahYaa garabka ii suran.

Waana ereyadii abwaan Maxamed Nuur Xasan (Shareeco)

Bal haddana aan u beyrno xagga Jacaylka hees ka warramaysa Gabar iyo Wiil is jeclaaday, wiilkuna uu ciidammada xoogga dalka Soomaaliyeed ka tirsan yahay iyo gabar Soomaaliyeed oo jeclaatay Qaranka Daafaca dalka Soomaaliyeed.

Heeskana magaciisa waxaa la yiraahdaa LAAMAHA UBAXA IGA HOO

GABADHA

1. Xalay layl dhexaadkiiLahankiyo kuleylkiiMaraan leydh u soo baxayOon eegay laxahiyoUrurada lamaanka ahLibiqsiga indhahaLaacaagu ii baxayIntaan laba lixaadsadayKu lugo'ay habeynkii

Sawir aan la hel karinAnoo laabta ku hayooSoo laacdankaagiiSida laama doog baxayIsku laaqay faraqyaduAyaad iigu laranteeLaabta laabta ii saar.

WIILKA

2. Amba lahaanshadaadiiHurdo maanan ladinooLaama doodi waayeeLuquntaada dheeriyoLaafyaha garaarahaAad soo luleysiyoLeeg leegsigaagaaLaqanyaygu kiciyooLeeleelka caashaqaAnaa kaaga liiteeAbriil labiyo tobankeedHaddii aan ku ladhanooLalabuhu u shidan yahayGuur nooma laabneeLaabta laabta ii saarLegga kalay igi qaboLaabta laabta ii saar.

Waa ereyadii abwaan Maxamed Nuur Xasan (Shareeco)

Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed waa ciidan leh Tababar aqooneed oo heer sare ah iyo xirfado kala duwan, taasna waxaad ku arki doontaan heeska ku qoran ka dib marka aad murtidiisa akhrisaan waana sida soo socota.

1. Gaashaandhig tababariyoTuruq iyo lixaadiyoTaya iyo aqoon looTumaantiga dagaalkiyoTabta cadawga loo diloLoo tababarooWaxaa nahay tanaadeeCalankeenaa taaganeeToosanee ilwaada lehGobanimada taamka ahU adkeeyay tiirkooTubta aan ku soconiyoTigaadiyo barwaaqadaUmmadda ugu taliyoU tilmaama khayrkeeIntaan guulo tacabneeTaxanee is daba yaalTiro laguma gaareeGaasimo tilmaamanooAdduunyadu taqaanooAan naga tirmeyn baanTaariikh u leenahayTabaalaha gumeysigaUmmaddii tab iyo xeelTalaaba uga qaadeeTusma wada mareyseeTiigsanaysa gobanimoTaageerodoodaanTaariikh u leenahayTaakulaynta shacbkiyoTabantabadiisiiKii tabar yaraadabaTunka inaan ku qadnooAanaan ka teginbaaTaariikh u leenahay.Turaabtanu leenahayCadawgii ku tala gala

Inuu soo taraarooTaaka ciidda soo galoInaanaanu u turinooTagoogaha ka jabinooTarab tarab u leynooTooganoo dilnaabaanTaariikh u leenahay.Tartarada adduunyadaDawladaha ku teedsaneeTarsiyadu dhex yaalaanLa isku gacan togaafeynRunta inaanu taabnooU tilmaanoo samahooNabaddaan ka tilaamnTaariikh u leenahay.Diinta tiirkeediyoTastuurka iyo xeerkaanTaabbab u nahayooTusaalaha kacaankiyoTusmada madaxda jeexdiyoShacbiga inaan tixgelinooWixii tuur u yeeliyoTurxaanta aan ka dhawraaTaariikh u leenahay.Tooxashada qabiilkiyoTirtirsiga iyo xeerkiiUu ka tegay gumeysiguWixii aan ku tuhuniyoTafaraaruq kii wadaBulshada aan ka tuurnaanTaariikh u leenahay.

Waa ereyadii Cabdi Aadan (Badey)

Haddana waxaan u geleynaa qeybtii Gabayada iyo Geeraradaoo iyaguna ay ku dheehan tahay murti aad u qaayo weyn, waxaana hadda bilaabanaya Gabay uu tiri doono Jaalle Wadar Camey Barre, waana sidatan:

Madxdii caanka ahaydee Soomaali weyn u gargaartayXornimada aynu u guuxnayAlbaab kasta u garaacnayLabadii Gole caawaWaanay gaafan yihiinooGuud ahaan fadhiyaanGuddoonshihi waan aragnaaAnnaguna gooni ahaanWaa u sii gogol xaarnayHaydin gaarto salaantuGadgaddoonkiyo reerkiyoCaawa gaadan ciyaarkiyoUbaxan geesta ka muuqdiyoNalalkaa galaclayniyoGariirka aad maqashaanGedda aan ula jeednanaBishan weyn gudaheedaIn gaashaandhig lixaad lehoo gayigeenna ilaalshaAan gaar ahaan u abaaurnoWaqtigii la go'aansheeKu guuleysannay weeyeCiidankeenna gadaamanWuxuu noo galay maantaInaan guud mooyeeKama gaari karayneeShalay maxay ka gudbeenMaanta maxay galbinayeenBerri maxaa la gudboonWaa su'aal guda weynShalay waxay ka gudbeenHaddaan goob yar ka sheegoGolihii Sare oo dhanMarkey gees u baxeenWaajibkooda guteen

Ee goolkii noo dhaliyeenUmaddii gabaneysayCadawgii uu kala gooyayFarxad gaada cayaar ahGagidaa la istaagooKu golgoolo miyaaMa abwaano gayaayaaOoy awal gaagixiyeenHeesaagoo garab taaganMuuskiiste gurbaankiyoGaridoodii xumbaarsanMurtidoodii gofeeyooHa diiwaan galo maantooHala goosho miyaaMa buraanbur gu' weynooGabdhaheennu marshaanWar ma saar cadameedkiyoGeeraarkaa la jeclaadiyoMa guuraw tiribaaGaawahaan ganay maantaWadaantu wa gingineydGarbadan doogga lahaydiyoGolshadu waa dhextaalBulshadeenna u goomanGef ninkii ku sameeyaGacan dhaaf ku tuhmaanGuddigaan u xilsaarnayGuulahaan kugu dhaarshayeHa u gargaarin midkaasooHa u garaabin miyaaGaaguurta aan jabinaynoMalabkaan ka gureynoMidkii yar kugu raacnayNin walaw gacankaagaIska giiji miyaaBadda guuxa inkaaranMaraakiibta ka gooshta

Gaacaa hilibeysanMarkii aad gelisaanGuraddiisa rartaanadduunkoo dhan ha gaariyoMa shidaal kala gaariyoIstarliin ku gadbaaAbaar geeliyo maaliyoNafleydoo dhan gumaadayHadduu guulahay keenayIlaahay baa gacan weyneAlaw nooga gargaariyoSujuudaan geb niraahnoUmadda garab siiyooKu Guubaabi miyaaNin gaajaysan gun weeyeSoomaaliyaa guntadaayIyo ma galey falashaaWabigaa gingi maayoMa matoor geli baaMa aslaaxyo gawaanooBiyahaa lagu gaaxshayMarkii ay guraanWar ma gaaxdii dhex jiiftiyoDahabkii ka guraaWar ma mooska golweyniyoMareeray ka go' ayaaGo' labaad la abuurayMarkuu geedahaan dhaafayMirihiisu garooriyoGomoshaa ha noqdaaHa go'aan xisbiyeed iyoMa gole laysku hanuunshoUmaddaadu ha gaartooKu gadaadi miyaaMarshada gaamirtay maantaGoomanaantii na haysiyoGafarkii naga reebay

Gacan weyn ina siiyayGaladoodu xumbaartooKu Gaadoodi miyaaMa qaraabadii baasiyoJaadadkii guunka ahaaLaba ruux kala gooyayLacagteenii gubaayayXididkoon u guraa iyoGanacdoon hor istaagniyoMa gidaar jabaybaaMa iskaashato guudiyoGuntin noo xiran baaMa fiidiyawga galbeedkiyoBerri oo gangaanshaGalaaskii ka janjeeraGarwaajeedsi ku daawiyoMa guul la helaaGobaladu siday u dhismeenGadigoodba dhamaanGaar ahaan MuqdishowMa ilaa golaley iyoGarba nuur ha qabtaaMa Dayniile GodkiisiiGooflaydii degganaydFarxadeey ku gamaaniyoRajo weyn gelibaaMa canshuurtii gadaadiyoCunadaa bixi baaWaxyaalahay ka gudbeenMa sii gaari karaayeeHaddaan goob yar ka sheegoMa guuguulihii qeyliyiyoShinbirkaa garda duubanGudurigii erinaayiyoMarkaad goodkii ka reebtayIntuu gaaso baxaayoBahalkaa gabanaayo

Ka guurguuran karaayoGarbabkii ka jabnaaKaganta uu ka kabaayoGurigaaga dhexdiisaGabaad uu ku hooyada iyoWar ma gaaf u sameeyooHoosta soo gelibaaMa dhufeys gelidbaaWar ma gaari raarbaaMa gargaar dejibaaWar ma goobo dagaalooLaysu soo gurmadaaMa gaashaan dab cadaaooWar ma geeskan afkiisaMarkii ay gelgelineeGoolanhaydii labaadU gunuunac ekaatayWixii soo gelbinaayayIntii aad gam ka siisoKu sii gaylab miyaaMa gabraarsatadii iyoGardaraw garabbaaMa gel toosiyihii iyoGorgorkii ha noqdaaMa goodaadadii baasiyoGamaarey ha luntaaCalankeenna guhaadawGeesiyaashii u dhaartayMarkii ay runta gaartayIyagoon gabaneyninKu sii gaadan miyaaMa hasheenii gobaadiyoGuusha soo gelibaaShalay waxay ka gudheenIntaasaanu ku goyniyeMaanta maxay galbiyeenMaanta waxay galbiyeen

Afrikaan gudihiisa.Golaad aad u gabawdayQarniyaagubanaysayHubka leysu gadayGumeysigii ka danbeeyayIyagoo garanaayaMarkay gaaf ololeysaySaaxiibkii guntanaayeeGarabkooda istaageeMeel kastaa la gelaayayIyagoo garanaayaDanyeerka goorada saaranGuumeyskii soo dhici waayayLabadiisii gacmoodGobka uu ku cunaayoGadawgaa xajinaayaMaahmaahdaa gulucdeedaIyagoo garanaayaGaroonka weynee JabuutiShirkii gaarka ahaaGartii laysugu yeerayArrintii la gorfeeyayGeesiyiin Afrikaan ahRag Guuleed Abtidoon iyoArab Mooy u go'weynGoob joog ka noqdeenWeriyayaasha ka geesiyoKa geesteeda kaleetoGarab yaacahayeenGurigay ku degeenTaladii lagu gooyayuIyagoo garanaayaIn Siyaad gebigiisbaGardarro uusan ku doodinGefna uusan ka qaadanIyagoo garanaaya

Labada gees magacoodaFarxad loo wada guuxaySacabka aan u garaacnayYay maanta soo gelbiyeeneBerri maxaa la gudboonBerri wixii la gudboonIlaahbaa garanaayaGo'aamada maanta horyaalaInay gaasir ahaaninGuud ahaan fuliyaanHashoodaa godolka qaadaySoomaaloo dhan galoontiyoGaawaha ay u culaysoShilinta aan ka guraynoAf Libaax gudihiiLaba gaani dhexdoodaBadahaa gudbanaaGudcur aad u madawInteey ooda galeenSoo dabaal garbiyeenInaan goodi shisheeyiyoQabiil loogu cabaadinGaaka ay ka hayaanSidaasaa la gudboonHadal ku gudhanaaGabayguna noogu dhamaadayGuddoonshe CiidamadeenuGeel inoo dhalay weeyeHayiin aynu ku guurnoGUradiisu na deeqdayNa gardaadiyay weeyeDadweynaw garo taasooGam'a oo lagu seexdooGuddoonshe saa u ogaw.

Haddana waxaan bilaabaynaa GEERAAR uu tiriyay Askar, wuxuuna ka bilaabayaa:

Ciidamadaasaa i shideeyayWaa kuwaa cabsanaynooMisana aan wax cuneyninCid waxay ku yaqaanaanKabahaa cirba weyniyoTuutahaa cawika gaduudanKaarahaa coobada weyniiyoCaara dhuubta rasaastayKu cay taarsan yihiinCasarkii Alla keeniyoCir gaduuda aroortiiCishihii ma gam'aanooCadaw aynaan arkayn bayIntaa cayrsanayaanWaxa aan la cawdeeCakudaa iga keenayMaha ciidan necbaaniyoCalooshoo i bugteeHaddii aan kuu caddeeyoWaad cisaari lahaydCalaashaan qaladkoodaCaawa oo u danbeysayCeel Ibraahim agtiisaCaruurtu ii degganaydWaddadii Baar CagaweynooCirifooda maraysayCagta soo mariyeenIyagoo Ciiriyo boor looDhammaan tood isku ceynooCidi ay garan weydayBal ciyaal iska daayeAnigoo Cabdilla ahooCaana oo la yaqaanaaKeliyahaygii gelin waayay

Calaashaan cabsidoodaBaabuurtaa cududdoodiyo;Cartankii ka baxaayayCashuumaa jajabayGuryihiibaa wada ciirayCalaashaan cabsidoodaDukaamadiibaa wada ciirayCalaashaan cabsidoodaDukaamadii camirnaabaaDhammaantood is cunooShayba shaybuu cantuugayCalaashaan cabsidoodaCanug yaroo aan jeclaaCaruurta u wacnaaCarar buu is yirooIlaamaa ciribtaas iyoCiribteeda kaleetoCududahaa mirahaaEe waa cajiib iyo yaabeCiidanka yaa xukumooColka looga dacwoodaaCalaashaan madaxdooda.

Haddana waa GEERAAR kale oo uu akhrinaayo Maradoon waana sida tan soo socota:

Caku wadigaa weeyee

Ragga ha iga gaasiyinWaa adigaa cirba guusaneHadaan ciidanka jooginooCadawga kaa dhicinayninDukaamadaan aad camirteenIibkoodii caadka la fuushayma ku cayshi lahaydHaddaan ciidanka jooginooCadawga kaa dhicinayninBiicaantaadaa cudoonood

Cambaha mooday JamaameInta ay cishihiiCasha kuu karisoCaaniyo yoogo ku siisoCawada kuu gogoshooGaloosha kuu salsalaaxdooMala cayaari lahaydBal inaad caqligaaguHal cantooba dhammeynIslaantaan Cawrala GeeddiOo mid caruura lahaynIlaahaw ciidamadeennaCadawga uusan ka rayninbayCashar iyo diin akhridaayooCuluma ay u dhawaaqdaayooCasarkii bun dubtaayooGeesaamo ay ku sadqeysayBal inaan caqligaaguGantaalihii cuscuslaa iyoDayuurad cirka duuliyoNabaal ciidda gubaayaaCaawiyoo maanta dhexdoodaCalaashaan daaficiddaadaAyagoo kaa celinaayaIntee Ciidda u jiiftaAma intee ku cuuryaantayMa cisaday kaa sugayaan baadCaku kuwaas ku dhigtayCaawadaan ka bilaawooLabadeenna colownayHaye hayeCabdilaa hadlayeeGoobada soo kala jeexooCarka yeerka sidiisiiAdigoo cartamaayayCidda joogta akteennaCodkaaga maqashiiyoo

Caruurta ha u gam i weydooAma caawa dhaqaaqooCaqligaagaan arkayaayeCol waxaad garanaysiyociidamadoo dhan u yeerooCasarkii ha ila tageeneCirka ha igu dubteeneCaanihii aad ka maashaanha iga siinin caddeysCirba gaaban lahayde.

Haddana waxaa noo bilaabayana GEERAAR ay tirinayso Foos waana sida soo socota:

Booliisku so ma ahaCiidanka baaxadda weyneeBaladii la dareemiyoTuugga xoolaha boobeebalaankiinada qaateeBaf ka siiya albaabkaIyo kan walaalkii bireeyeebaxsadee dalka joogaBartay oo u xilsaaranOo bohol haddii lagu awdiyoBuur ahduu fuulo dushiisaMar walba soo bixinaayayGuulwaduhu saw kuwa ma ahaLaftoodii geed ku xireeDanta guud isu taageeCValaamadooda gaduudan iyoGoodkiyo shaarka u qaatayEe kacaankeenu gardaadshayEe geesiyiinta ahaaGeefanayaasha aan daalineGafuurkaaga ka jeediAF gumaasan lahaydeAsluubtu saw ma ahaInta kaloo ciidamadaa ahi

Waxay soo urursheenEdebtu kay ka xumaatiyoAfmiinshaar iyo tuugIlmaha caasi garoobaAy ku soo urursheeneeAnshaxa loogu xilsaareeUbaxeenna hayaWaad aqoon xuntaheeAraxdii ciidanka weeyeIiga jeedi afkaagaUmuyohow nacaska ahi.

Haddana waa GEERAAR uu noo tirin doono Askar, waana sida tan soo socota:

Cudoonay caqligaagaAqoontaada fiirinayeeCiidamadu waa wehelkaygiiCaawadaa ka bilaw ooWaan cisaynay hayaaCiidamadu ha jireenCiidamadu ha joogeenCuuryaamiintaan booqanayaaCaawimaan siinayaaWixii aan cunto keenoCiidamadaan kuwareejinEe codka aad ku hadlaysiyoBalanqaadahaygii ii caddeeWaa cirkaa u lega iyoCalaacashaasoo tima lehEe cuudu bilaysoo ina keen.

Haddana waa GEERAAR uu tirin doono Askar, waana sida tan soo socota:

Cabdulle laba calaamo mid dooroInaad ciidamadeennaCaydiyo buuqa ka deyso

Oo caloosha aad u banaysoOo madaxdooda cisaysidOo caynaanka haay ku tiraahdidCuryaamiinta booqaninooCaawimiyo xoola u geyninIyo dalaaqahaygii cuslaaCaawadaan aynu joognoCarabkaaga haka yeertoCarradaa aan kala aadno.

Haddana waa GEERAAR kale oo ay tirinayso Foos, waana sida tan soo socota:

Haddaad ciidamadeennaCaasidoo wax ka sheegtayIlaahaw aan Cali dheeriyoCabdullaahiba waayooCaluuq aan ku baroortoCalool sami kuugu shaqeyinCaanaha ku shubi hayninCadna kuu karinayninCawana kuu golahaynooKuu riixriixin cagahaCalafkeen soo kala qaadnayeCarlada naaga u doonoAabahay car lama oraneAnigana ka camal xumi.

Haddana waa GEERAAR uu tirin doono Ereg, waana sida soo socota:

Meleteriga xoogga dalkeeniyoMa huraankii aanu jeclayneeXornimadeenna macaan iyoCalanka muunada weyn lehMakaabkoodii ahaayawMutacalimiintii waddankeeniyoAqoonyahaniinta la miiriyoMaalqabeenkii dhammaan

Anagoo ka ma'uulooMagacoodii ku hadlaynaMarka hore wayidin salaanayMasaafooyinkii aan soo soconayniyoSababtii meesha na keentaanMacnaheeda dhabta ahaanIdiin muujinayaayeAnnagoo mabda' toosanooMideeyaha Jaalle SiyaadMeerisyadii aqriskiisiyoQudbooyinkiisa ku muujeyMacaansanayna xaqiiqdaWaxaan maanta jeclaanayMeelaha aad fadhidaan iyoMadhaafaanka nolosheeniyoMajaraha daafaca jiiddaMarar ka fal dagaal iyoMuujinaysaan qaab dirireedMaskaxdiinna aqoontaHalka ay marayaanInaan maanta ogaanoMuraadkeenaa ahaayeMirkaan nooga jawaaba.

Haddana waxaa inoo tirin doona Murti jaallee Kaa dheeri, waana sida soo socota:

Gaadiidka beesha ku guurtiyoGurgurshaa caana ma daadshiyoHayiinka geediga dheer lehIsagoo guradiisiyoGarabkiisa la saarayGuurboodka kii socon waayaGugu meeshuu ka hoorayU garqaada hayeeGal xareedu ay jiiftoGeeda saadliyo doogGumashaakiyo ciidankoo

Miiddu ay go'go'leynGalool meyrax lohooGabdhuhu diiranayaanooHidaheenu ma guuroDhaqankuna waa ma guuraaneGogolkii xardhanaa iyoKabiddii gargareydeeDufka gees ku lahaydHaarar guudka la saariyoRaarta qaar ku gadaamanOo gurgurka ay isxigaanGarka haamaha saarkaGedaanka loo xiraayiyoGuri ay ka sameysanEe guulaheen isna siiyayGaadiidka ay ka helaanIyo garwadeenka HoggaanshaEe nimcadaa garansiiyaHubaal waa geeshka dalkeennaBal garaadkiina u sheega.Waxaa kaloo garab taalaGobannimada aad u macaaneeGuuleheen ina siiyayCalankaa guudka ka saaranMarkii uu gilgisheeInuu gaaro barwaaqiyoGuusha reys leh ha joogteeIn garabraarta haweestiyoGacan shisheeye uu ku sigtooGalawgiyo fiintu dhawaaqdayGam i weyday ugaadhuGeesiyaashii u bexeeDadkii uu ku dhacaayiyoGumeystihii ka badbaadshayOo sharcigeey gembiyeenneeGeedka ay ku xireenCarbaduubkii ka furay

Go'aamaday dejiyeeneeGundhigoodu ahaaIn cadaaladda la gaarayooSoomaali weyn gabigeedGacantaa faraheedaCuud ahaan la yahooGarta eexa dhammaatayOo qabiilkii la gubooGebi dheer laga tuurayGacalkood ugu baaqayeeGaransiiyey wanaaggaHubaal waa geeshka dalkeeBal garaadkiina u sheega.Waxaa kaloo garab taalQorraxdoo gaabatayooHabeeyn uu soo galayooGudcur ay tahayooNin walbaa gurigiisaGudaha uu u fariistayGam'ayoo wax ogeynGucumaalaha aarooMicidiisa galoolanSoo giriiri xinaayiyoBahal guud al xiraahdiyoAbris soo gabanaayooJilbis guura habeynkooMicidduu wax la gaariyoGoobanayaa naflaydaShabeelkii gargaraa iyoDawac guuniyo weerDhurwaa geedada taagiIntaasoo masiiba geestiiU ugaaranayooIdiin soo geli laaKuwa haysta gantaalleLa dhacayaa gamuunkee

Gayigoo dhan ku geyranHubaal waa geeska dalkeeBal garaadkiina u sheegaWaxaa kaloo garab taalaXilligu wuu is guraayeGuyaal dhawra markiiGabo' roobka la waayeeAbaar geeda ma reebaGayiga ay ka dillaacdayOo gacalkeenii baadiya joogayGuunyadu dhaqanaayiyoXoolihii ka go'eenDadkiina gaajiyo oonAy la soo godgoteenGeesiyadii mirmadeeGargaarka u fidiyeeWebiyada gilicleyn iyoBadweyntaa u kala gooyayMarkay gaaja baxsheenaGacmahoodii wax ku bareenGaarsiiyay heerka wanaagsanHubaal waa geeska dalkeeBal garaadkiina u sheega.Waxaa kaloo garab taalaGurboodkii haatan koraayiyoOdayaashii gaboobiyoHooyada aan gacanteedaWax ku goosan kareyn iyoHablaha guudka dabaayoGanacsiga qaabka u jeedaShaqaalaha gayigeenaQaarba gees ka hayeeMarkuu waaga gaduutoNinba goobtii uu lahaaGuntiga u xiranaayaIsu gee dhammaan

Geedka ay haraadaanHaddana ay ku ga'aanHubaal waa geeska dalkeeBal garaadkiina u sheega.War haddii aan gabya ooGeeraarka sii badiyoonCaawadoo dhan garaacoWaxa uu gudo xooguAma uu galoLama gaari karaayeeGafuurka unbaa igu daaliWaxaadsee garataanInuu yahay geeshkuU gargaaraha beeshuGacansiiyay dadkoodaKu guubaabiya khayrkaWaligood garab taaganGaarhayahooda aan seexanSidaasaanu gaadiidka beeshooLagu guuro aan ku ahaanay.

Haddana waa Geeraar inoo tirinayo Jaalle Xasan Carab. oo ah isla Erayadii Xasan Carab.

Jaallayaal maxfalkaan maanta la joogoMarti qaadkan ballaaranMaal qabeenkii waddankeeniyoJaamacadaheenna mudnaan iyoGeesiyaashii marayaanMacna weynbaa ka danbeeyaWaa idiin muujinayaaMarka iigu horreysaSalaan aad u macaanAan macallinka ummaddeeniyoMadaxweyne SiyaadMaamuskiisa xan baarsanMaanta iga guddoomaWaxyaala aad u muhiim ah

Yaad weligiin maqashaanMugdina kaaga jiraaCiidammadeena Jiidda ku meersanEe midnimadeenna adkaatiyocalankaa muunadda weynKa hor jooga masiiboAan magaalo aqooninMaatidoodii ilaawayMagaceenna kor u qaadayShacbigii mahadsheenMilic aan harsanayninDhaxanta saa u malooganMadfacooda dul saaranMayalka u soconaayiyoMitiriskiisa yaqaanaEe ninka maanta ridaayaMalkaduu cadaw joogayXabbadduu ku maqiiqayMeesha ay ku dhacaysoMaskaxdiisu taqaanoHaddii uu yara moodoMarkiiba soo gelinaayaHadday meel soke taalaMitir hiij kor u qaadaEe mataankiisa hoggaanshaHalawduu maqalyaayeMidig leexin sameeyaCadawgii ku malaasaInaad maanta baxdaanOo dalxiis aad ku martaanMuddo aad la jirtaanManfac aad la cuntaanOo malkooyinkay fadhiyaanIyo meelahay ku jiraanIshu waa macalineInta maarta curyaanta

Ee lugihii ka mariilayMasiibadii gaadhay dagaalkaBooqashahiina macaanHaddey maanta arkaanWaa kuwii u mudnaaOo moraalkaa u dhismaayaIsha inaad soo marisaanMiliteriga aad aragtaanMiddaa waa soo jeedinayaa.Marxaladihii kululaaIn dhaweyd aynu maraynayIn kastaa naf iyo maalba hurteenOo muggiina qaadaneyseenJaalayaal inaan mira baaroDhulka miiga ku aasnoMacdanta aan ku dhaqaaqnoWebiga moosku faruurmoWershedda aad u muhiimaMaal gelin aan ku sameynoMaanyada aan ku dhaqaaqnomabdi'ii xisbigeennaaMaskaxdii Jaalle SiyaadWaqtigaan aan ka macaashnoWax meel dheer laga keenayMaqal noo korin maayoMagac noo kordhin maayoMacluul iyo gaajiyoMugdi waa inaan ka baxnaaMuruqa aan isu geynoMidkaasina weyga dardaaran.

Haddana waa Murti uu tiri doono Tahliil, waana sida soo socota.

Mar haddaad kuligiinRag tacliinta meel fog ku gaariyoAqoon yahanmiiray tihiinooMisna aad garateen

Meeluhuu ciidanka joogoJiidheena ku meersanInaad soo mar-martaanooMaalmo aad la jirtaanooBooqataan macnahoodooMarkaa aad fahantaanMuhiimadeyn u hayaanSoomaali magaceediyomahadi ha idiinka gaartoHubkaan meesha hortiinaKa muuqdee aragtaanIyo qaar kaloo meel ku qarsoonbaWaa madaafiicdii goobta dagaalkaCadawgeenna meel kasta joogoWaa hubkuu soo meri waayooNooga maaganhayooIsticmaarka muquunshooMagaca xooggu ku dhaatoRagga maamulayeeMadaalayaasha aheeMar walba taagan hortoodaMidkoodaan ahayeAan tusaalo muhiimaMeelo idinka iftiinsheeMiyir iiga dhegaystaMadficii toban wiilbaaMitirkiisa yaqaanooMaamuloo ka shaqeeyaMid saliidda ku miisaCabeeyaha meel dhexe taaganShiishaha moosinka fuushanAmarahoodo ku mataansanooyHadba maalka uu siiyiyoHadalkiisa maqlaanIntaasoo ay ka mid yihiinCadawgaynu ismaagnoMadfacuu soo ridaba

Inta ay minidoodaMarkaa ay xabbaddiisuNagu soo maqantooHawada soo dhex maraysoMawdeedaan ku naqaanMeeshuu yaal qorigaasInta uu mirir joogiyoMidka uu yahaybaMarkaasaa si toosaMeeshuu yaala gubnaaMiisaanka aan ku shaqeynoMacnihiisu waa kaaMakanna soo baxa jaallayaalMeelaa noo harayeAanu soo marmarinee.

Haddana waa Geeraar uu soo tirin doono Xalwo, waana kan soo socda.

Geesiyaashii mudnaayeeDharaartay muruq joogtiyoIsmaandhaaf garan waagaMaylinka laysu afaystooMushkiladda ay kor u duushoMidigtooda sareyseeMeel kastoo aanu joognanaMagacoodu ku jiifnawUjeeddadii meesha na keentiyoSoomaali weyn ka macaashooMuhiimaddii weynu sal gaarnayMakooyinka aad fadhidaaniyoMeeluhuu hubka yaalaSida aad mush-mushooxaNoogu soo marisaanQiira maanka ku raagtiyoMuxubey nagu reebtayMagaca xoogga ha waaroSharafbaad mudan tihiine

Mahad haydin gaartoMiddaa aan ka gudbeeHaddii ciiddaa mugeedMiisaaniyadu noo fasaxdooMaskaxdeenu na siisoWaddankeenna macaanMaal gelin inaan ku sameynoMaalkeyn noogu jirtaa.

Haddana waa Murti uu Dildey noo tirin doono, waana sidatan soo socoto :

Waagii beryaad buun iyoBuun iyo qeylo wadeenooSoo baxay la lahaaOo sidii beelo hayaanaIyo cid baalin qodanayseoMeel dagaal ka ka bilawdayBalaayo ay ka dhacaysoBoorkuu uu kor u duulayTiro wey ka badnaydWaxna nooma baxaanBulshooy mee bilihiiBuruskaan kor u qaadaDhagxaanta aad u baduugaNagu baabi'iseenBeerkiisaa na caddaadayDhegihiibaa na ballaartayQalbigiibaa na bukoodayBiyo nooga darooNaga daaya bulaankaHaddaan haatan bareerooBarqaddii aanu dhaqaaqnoWaxaan soo bixinaynoBisil yaa garanaaya.

Haddana waa Geeraar uu noo tirin doono Xasan Gabay, waana sida soo socota:

War badawbaa tahay weyeeKacaankaan barakaysanUmmaddiisa ballaaranIntuu kheyr ugu baaqeyOo lagu gaaray baraareBohoshii uu dabooliyoBasaastuu naga meyrayBahalladuu naga cayrshayTiro waa ka badnaydeKhamraa aad bawd ku cayaartiyoTurub aad baf ka siisiyoDad aad boorso ka qaadooBarkood aad ka xadooHalkaa ruux ka bukoodayLagama waayo balaayeeBiiriqaadnimadaasiyoHaddadan been ku maqneynAnagaa ku bareyneeBayaan nooga dhegayso.

Haddana waa Geeraar ay noo tirinayso Foos, waana sida soo socota:

Nacasyohow gawsaha weyn lehWaxyohow oo gees walba seegayMarkay xaajo gadooteeGumuc laysu afeysteeRagga gooye cadaaweeNacabkeenna gumaadeeMarna noo ah gabaadkiyoGeedka aan habsanayeeGaarhayaheena aan gameyninHabeenimo kii nagaadi lahaaIlaasha haddii aad garan weydayGabar maahid ragna gaari weydayeAma gaax ama riin.

Haddana waxaa Geeraar noo tirin doono Xasan Carab, waana sida soo socota :

Geesiyaashii xoogga dalkawDaa'inkii ina uumiyoDeegaankaa uu ina siiyayCalanka dusha saaranDadweynaheena wanaagsanIyagaa noo dirtay hawshaWaajibbaa na dulsaaranDoqonnimo ma ficnaNinkii aan isduleyninIlaahay ma daciifshoWax badanna waynu difaacnayDadweynaheenna kacaankaDuulal;kii ka xorreeyayShacabkoo la dulmaayooDanahiisa laga weecshay.Xornimaduu u dagaallamayDad badani ay u dhinteenDanbarkeedii la dhammaayoQaada loo dari waayayUmmaddoodoo la duleystayHaddii aad u dagaashoOo dhibka aad ku dulqaadoMagacaaga gaaro daruurtaDenbi dhaafba waa ku jiraaMa duulle Jaalle Siyaad iyodiricyadeennii kaleetoDeg deg waa tii ila fariistayIyagoon dooda ku raaginDurba waa tii la go'aanshayMa daruufahan xaalaAyaan maanta daawan karnaaMa calankaa doogga la moodoAnaagoo dalka joognoDumi maayo runtii

Geerigaan door bideynaDiiwaankii la saxiixiyoDagaalkii loo qalab qaatayWaa taan deg deg tuutaha boobnayEe daalimiinta gabawdayDurba soo bixinayAskartii dananaysiyoKaarayaashii ku deyrayDadweyneheenu dhammaanDerbiyaalkii soo jebiyeenDariiqyadii istubeenFarxad ay tumayeenHantiwaadaaggi doorka ahaaDirica uu ku dhawaaqayDadkii uu u siunaadayDhismahaa laysu dareershayDaljirayaal weysla ogeynAbaartii daba dheerDaacuunkii ka dabnaaDiifaankii bari qaadayQabiilkaan subax duugnayJahligaan dabar goynayKa xoraynay dalkeennaDabaabaadka aan marinaynayCalan aan ka dul taagnayGumeystayaalka duqoobayDib inoogu soo celiyeenDaakhilkeediyo hoostiyoDariimadeyno ku jiifnoDib u socodkii ka kacaayayDanta guud ka horjeedayDaqiiqadeynu ogaanbaDurba aan qabanaynayShacbiga aan u diraynayDaljirayaal weysla ogeynDunidana waad aragteenDab ayaa ka baxaaya

Falastiinta la duugayBeyruud dhiiggaa ku daatayDoorkuu khaliijku maraayoAfrikaanka la dooxayBuntukha laysugu dhiibaySidii deyriyi cawshaLaysu soo didinaayoIn dagaalkii seddexaadDunida uu ka dillaacoDersi waa u qaadan karnaaJaallayaal dardaaran waa leys faraaDeg deg waa u.fulaaDuruus noo dhigan weeyeQaranka daaficiddiisaDaryeel toosin kacaanDadaal hawlgal xisbiBulshada daadihinteedaYaa la inaga doonayaaEe dariiqey ku xirtaanDadkeena aan u sameynoNin kastaba docdaadadaldalool yuu ka imaaninDardaaranna waa iga intaa.

Haddana waa Geeraar uu noo tirin doono Ereg, waana sida soo socoto:

Ninka Jooga adduunkeeIlaahey cilmi siiyooIftiinka waaya ku raagaSubaxdii alla keenabaShani aanu idayniyoAmuur horluu la kulmaayooIndhihiisu qabtaanNinkaygii aad ogeydooAqoonta taala dalkeeniyoKu ijtihaaday tacliintooJaamacaddiisu idlaystoo

Aqoonsigii ugu sarreeyiyoInta A.M. la siiyayHaddana sii amba qaadooAdduunkaana naga dheeriyoIngiriiska dalkiisaInta dhoofka ku aadayP.M. oo ka danbeysayIglan loogu saxiixayHadna sii amba qaadoAmeerikaanka dalkiisiyoWashintoon ku abaadooP.H.D. ku adkaadooAfarta lawriya haystayUmmadna ay u taqiinayInjidheer gacma dheereeArday baa soo baxay wiilooFarta loogu adeegooBal waxaa eega la yiraahdoArrinta iigu darnaydooLa ilaawi kareynooAbidkeey aanan fileynbaanIdiin sheegahayaayeIminkadaa ka horoowDad aqoon aan laheynbaanAskarteenna u haysteeWaxaan soo arkay maantooAmakaag iyo yaabiyoArgagax aan u dhintayAalataleeri dhacaayooMeel fog oon la arkeyniyoAfar buurood dhexdoodLagu aadinaayoAbbaartiisa aan lala seeginInamadaa ridaayaaneXabbadda uubada weyn lehMadfacooda afkiisaMarka ay ka aguugto

Inta ay soconaysiyoAwoodeediyo xooggaIlbiriqsigaa ku yaqaanQaar kaloo la arkeynbaaAyagoo ayda dhex joogaAmarka soo bixinaayayAfgarasho ay ku hadleenEreyo aan ka xasuustaaTilmaantoodu ahaydDeg deggu weyska intaasFogaanta weyska intaasLeexintu wayska intaasIyo qaar kaloon la aqooninAbaabulkooda dagaalkiyoUruursanaanta raggaasSida ay idilkoodUl iyo diir u yihiinAma ay ummaddoodaNinka aabi ku maagaU eedsiinahayaanU maleyn kari meysideMarkaan eegay kurtoodWaa isu aabiyo wiil iyoLaba uur wada jiiftooEreyo buug ugu xaalabaaDhammaantood loo akhriyaayooAfgarashaa ka dhaxaysooNinkaan saas u ogeynawHaddeer saas u aqoonso.

Haddana waxaa Murti noo tirin doono Dildey, waana sida socota :

Geeska dhiiladii taaliyoColaaddii ka dhmaatooNabadbaa dhcday weynDhan walba waa la heshiiyayDhul hub dhiinjar ah xaalo

Xabbadi ay ka dhacaysooJiidaha aad dheedheeraydooDhuudhuub aad ku jireyRaaxa aad dhaayaha saartiyoKaa dheerayd naxariisooHalka dhayladu taaloDhalliinta ilbaxa ihiDhaaniska ay ku ciyaartoBaararka aan ku dhex geeybeGabdhaha dhabankoodiyoDhalaalkooda la yaabooDhuucas aan ku bareeTuutaha soo dhigo meelBal dhufeyska ka soo baxDharka maanta caddeysoDharaaraan kuu tumayaaya.

Haddana waxaa Geeraar noo tirin doona Xasan Gabay, waana sida soo socota :

War waa taad maalin dhaweytoKu dhacsiiyay wanaagiyoDhismihii waddankeeniyoSida aan dhaqmeyneeMa markaad dhaba toosanKu dhaqaaqi lahaydbaaDhagaraw nimadaadaDadkii aad dhabaqinaysooDhiilada aad ku abuurtooDhalanteed iyo beenWoxooda aad ku dhacaysayMa intaad soo dhuujisaadCiidammadii joogay dhufeyskaAad u soo dhigatooGobannimadey dhawra hayeenooDhaarta ay u mareen baadIntaad dhuubto afkaagoodWaajibkii iska dhaafa

Hadda aad ku dhawaaqdayMid leys dhaansadiyooDhoohaanbaad ila teheeDhulka Eebe la gooMa dhiigbaadan laheynMa warkaan ku dhacaynMarkay dhawr xabadoodDhaafoorka kaaga dhacaawbaaMarkaasaad iska dhaafi.

Gabayada, Geeraarada iyo Murtida aan kor ku soo sheegnay dhammaan waa erayadii ka soo maaxday Maskaxdii Abwaan Maxamed Nuur Xasan (Shareeco).

Haddana waxaan ugu danbeysiinayaa murtida Buuggan ee isugu jirta waxyaabo badan oo faa'iido badan leh sida anigu ay ila tahay oo ahay qoraha Buuggan, isla markaa waxaan codsanayaa aqoon yahaannada Soomaaliyeed in ay noo soo tebiyaan haddii ay wax dhaliil ah ku arkaan ama wixii naga maqan ay noogu soo diraan, taasoo ula jeeddadeedu tahay nin kasta oo qoraa ah in ay suurta gal tahay in waxyaabo badan ka baxsan karaan oon la wada koobi karin qallinka afkiisa waxa uu buugga ku qoro iyo maskaxda uu ka soo qaato.

Taa ula jeeddadeedu waxay tahay ee aan ula dan leeyahay fikraddu waxay ka timaaddaa maskaxda waxaana u adeega gacmaha iyo indhaha, waxaana lagu qabtaa qalinka waxaa lagu qoraa warqadaha loo habeeyey in mar kastaba laga helo waxa xusuusta ka maqan ee laga dhex helo awoood taas buuna aadamigu ku gaaray horukac weyn ee mar kasta kayd ah laga helo buugaagta dhexdooda.

Waxaa qoray G/le SareDr. Maxamed Nuur Xasan (Shareeco)